Wat is capsulitis van een teengewricht?

Elk teengewricht zit in een stevig omhulsel van banden, het kapsel. Dat houdt het gewricht bij elkaar. Aan de onderkant is het kapsel extra dik. Dat stuk heet de plantaire plaat en het vangt de druk op als u afzet.
Bij capsulitis is dat kapsel geïrriteerd en gezwollen. Het gaat om overbelasting, niet om een ontsteking door een bacterie. Het komt het meest voor bij de tweede teen, soms bij de derde of vierde.
Lees meerLees minder
Een vroege fase. Artsen zien capsulitis als het begin van een reeks: eerst irritatie van het gewricht, dan een kapsel dat uitrekt, dan een teen die los gaat zitten en scheef gaat staan. Over die latere fase leest u op de pagina Letsel van het kapsel onder een teengewricht.
Hoe herkent u capsulitis?

- Pijn onder de bal van de voet, meestal onder de tweede teen.
- Het gevoel dat u op een knikker of een steentje loopt.
- Een dikke plek onder aan de teen, soms ook bovenop.
- Pijn op blote voeten, vooral op een harde vloer.
- Schoenen zitten minder goed.
- De klacht komt langzaam, vaak nadat u meer bent gaan lopen of sporten.
Later: de teen gaat omhoog staan of schuift naar de grote teen toe. In het ergste geval kruist hij eroverheen.
Hoe ontstaat capsulitis?

Door te veel druk onder de bal van de voet, telkens op dezelfde plek. Dit maakt de kans groter:
- een scheve grote teen (hallux valgus), waardoor de tweede teen meer moet dragen;
- een tweede teen die langer is dan de grote teen;
- een voetboog die doorzakt;
- een strakke kuitspier;
- vaak schoenen met een hoge hak;
- dunner worden van het vetkussen onder de voorvoet bij het ouder worden.
Vrouwen en oudere mensen hebben het vaker. Vaak blijft de precieze oorzaak onbekend.
Is het capsulitis of een neuroom van Morton?


Deze twee worden vaak verward.
- Capsulitis
- De pijn zit onder het gewricht zelf, vaak onder de tweede teen. Geen tintelingen of doof gevoel.
- Neuroom van Morton
- De pijn zit tussen twee tenen in, meestal de derde en vierde, vaak brandend, met tintelingen of een doof gevoel in de tenen.
De twee kunnen ook samen voorkomen. Lees meer op de pagina Zenuwpijn in de voorvoet.
Gaat capsulitis vanzelf over?
Dat hangt ervan af of de druk van het gewricht af gaat. De bronnen zijn het eens dat vroeg behandelen het best werkt, zolang de teen nog recht staat.
Is de teen eenmaal naar de grote teen toe geschoven, dan komt hij niet meer vanzelf op zijn plek.
Herstel van banden in de voet duurt lang: een Schotse publieksbron noemt 3 tot 6 maanden.
Wat kunt u zelf doen?

- Doe het rustiger aan. Minder lang lopen en staan, en sport die de voorvoet belast tijdelijk laten.
- Koel de plek bij een opvlamming.
- Draag schoenen met een stevige, stijve zool en een lage, brede hak. Geen slippers of soepele zolen.
- Loop niet op blote voeten zolang het pijn doet.
- Rek uw kuiten als die strak zijn.
- Een pijnstiller kan helpen. De bronnen noemen ontstekingsremmers; overleg daarover met uw apotheek of huisarts.
Ons advies: probeer dit vier tot zes weken. Is de pijn dan niet duidelijk minder, of wordt het erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10? Wacht dan niet. Ziet u dat de teen omhoog komt of opschuift, kom dan ook meteen.
Wat helpt wel en wat helpt niet, volgens de bronnen?
- Rust en ontlasten
- Eerste keus zolang het gewricht geïrriteerd is.
- Stijve zool of schoen die afrolt
- Aangeraden in alle bronnen.
- Zool met een verhoging achter de bal van de voet
- Aangeraden om de druk te verdelen. Het overzichtsartikel zegt dat het bewijs beperkt is en vooral uit kleine reeksen en oudere onderzoeken komt.
- Tape die de teen naar beneden houdt
- Aangeraden. De Schotse bron noemt 4 tot 6 weken. Te lang tapen kan de huid beschadigen.
- Injectie met ontstekingsremmer
- Kan pijn verlichten, maar herhaalde injecties kunnen het kapsel verzwakken en de kans op een losse teen vergroten.
- Operatie
- Pas als de andere stappen niet helpen of de teen scheef is gaan staan.
Wat kan de podotherapeut doen?

Een voet zonder klachten behandelen wij in principe niet. Hebt u wel klachten, dan beginnen wij met een podotherapeutisch onderzoek.
Dat is een gesprek over de klacht, voelen waar de pijn zit, de voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en de schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.
Meestal volgt een traject van 12 weken met zolen op maat. De zool ondersteunt het staan en lopen en haalt belasting weg van het gewricht dat pijn doet.
Het traject van 12 weken
De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.
U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.
Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.
U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.
Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.
Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.
Eerlijk over het bewijs: zolen en kussentjes die de druk verdelen worden in alle bronnen aangeraden, maar er is geen vergelijkend onderzoek dat laat zien hoe goed ze bij capsulitis werken. Het bewijs komt uit kleine reeksen patiënten. Dat de zool het herstel helpt, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg.
Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?
Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing als de pijn na vier tot zes weken niet duidelijk minder is of erger wordt, meteen bij pijn van 7 of hoger, en meteen als de teen van stand verandert.
Bel de huisarts als:
- één gewricht in korte tijd rood, dik en warm wordt. Dat kan jicht of een infectie zijn;
- u koorts hebt bij een pijnlijk, dik gewricht;
- meer gewrichten tegelijk dik en pijnlijk zijn. Dat kan op reuma wijzen;
- de pijn begon na een val of een harde klap en u niet op de voet kunt staan;
- u diabetes hebt en een wond aan de voet;
- de pijn ook ’s nachts en in rust blijft en niet wijkt.
De Schotse bron houdt een langere termijn aan: naar de huisarts als er na 12 weken zelf oefenen niets is veranderd.
Veelgestelde vragen over capsulitis
Is capsulitis een echte ontsteking?
Het is irritatie en zwelling door overbelasting, geen infectie. Wordt het gewricht echt rood en warm, dan moet de huisarts kijken.
Waarom juist de tweede teen?
Daar komt bij veel mensen de meeste druk, zeker bij een scheve grote teen of een lange tweede teen.
Hoe lang duurt het?
Reken op maanden, niet op weken. Banden in de voet herstellen traag.
Mag ik blijven lopen?
Ja, maar binnen de pijn. Sport die de voorvoet zwaar belast kunt u beter tijdelijk laten.
Helpt tape?
De bronnen raden het aan, als tijdelijke steun. Laat u voordoen hoe het moet; te strak of te lang tapen kan de huid beschadigen.
Wat gebeurt er als ik niets doe?
Het kapsel kan uitrekken en de teen kan scheef gaan staan. Dat herstelt niet meer vanzelf.
Kan het ook bij de grote teen?
De bronnen beschrijven capsulitis bij de tweede, derde en vierde teen. Pijn bij de grote teen heeft meestal een andere oorzaak, zoals slijtage of geïrriteerde sesambeentjes.
Is een operatie nodig?
Zelden als u er vroeg bij bent. Een operatie komt pas in beeld als de teen is gaan scheefstaan of andere stappen niet helpen.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- American College of Foot and Ankle Surgeons, FootHealthFacts. Capsulitis of the Second Toe (opent in een nieuw tabblad).
- Kinter CW, Hodgkins CW. Lesser Metatarsophalangeal Instability: Diagnosis and Conservative Management (opent in een nieuw tabblad). Sports Health 2020;12(4):390-394.
- MSD Manual (professional), J.C. Connors. Metatarsophalangeal Joint Pain (opent in een nieuw tabblad). Herzien oktober 2025.
- NHS Ayrshire & Arran, MSK Patient Portal. Plantar plate injury (opent in een nieuw tabblad).
- Zorg voor Beweging (NOV). Pijnlijke voorvoet (opent in een nieuw tabblad).
- Jeroen Bosch Ziekenhuis. Pijnlijke voorvoet (metatarsalgie) (opent in een nieuw tabblad). Revisie 3-6-2025.
Hoe lang u het zelf probeert en wanneer u een afspraak maakt, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.
