Wat is eelt (hyperkeratose)?
Hyperkeratose is een verdikking van de hoornlaag van de huid. Dat is de buitenste laag van de huid. Volgens een onderzoek uit 2015 is die verdikking een van de belangrijkste beschermreacties van de huid. Eelt is een van de vormen waarin hyperkeratose voorkomt, naast likdoorns en hielkloven.
Een likdoorn is volgens Thuisarts een eeltknobbel op de voet.
Lees meerLees minder
De richtlijn Diabetische voet noemt overmatige plaatselijke eeltvorming en likdoorns samen in één opsomming, als tekens van verhoogde druk. Die richtlijn gaat over mensen met diabetes.
Hoe vaak eelt voorkomt, weten wij niet goed. Eén studie schrijft dat tot 78 procent van de mensen eelt of likdoorns heeft. Die studie haalt dat getal uit een andere bron aan. Cijfers voor Nederland vonden wij niet.
Welke klachten geeft eelt?
Een beschrijving van de klachten van eelt zelf vonden wij niet in de bronnen die wij lazen. Over een likdoorn, de eeltknobbel, schrijft Thuisarts dat die veel pijn kan doen.
Waardoor ontstaat eelt?
Dit vonden wij in de bronnen:
- Meer belasting van de huid
- Een studie noemt hyperkeratose vermoedelijk het gevolg van meer druk of belasting van buiten op de huid.
- Langdurige, harde druk
- Een likdoorn komt volgens Thuisarts door iets dat lang en hard op de huid drukt.
- Verhoogde druk onder de voet
- De richtlijn Diabetische voet ziet eeltvorming als teken van plaatselijk verhoogde druk.
- Schoenen
- Thuisarts noemt voor mensen met diabetes plekken met eelt door druk van de schoenen als voetprobleem.
Welke rol de stand van uw voet, uw beroep of sport spelen, vonden wij niet in de bronnen.
Wat kunt u zelf doen?
De adviezen die wij konden onderbouwen gaan over likdoorns, niet over eelt in het algemeen. Thuisarts adviseert bij een likdoorn:
- Draag schoenen die goed passen. Dan valt de druk op de likdoorn weg.
- Plak er een likdoornpleister met salicylzuur op.
- Gebruik die pleisters niet langer dan 2 weken.
Hebt u diabetes of problemen met uw bloedvaten? Behandel een likdoorn dan niet zelf. Lees wanneer u naar wie gaat.
Lees meerLees minder
- Hebt u diabetes? Thuisarts adviseert dan goed passende schoenen van natuurlijk materiaal, zoals leer.
- Bij verdikte huid worden vaak vochtinbrengende middelen en middelen die de verdikte huid afbreken (keratolytica) geadviseerd. Of ze werken en in welke dosering, is volgens een studie niet systematisch onderzocht.
Wat doen wij bij eelt, en wat zegt onderzoek?
Op onze eigen pagina over eelt staan vier behandelingen: zooltherapie, medical taping, strekoefeningen en Fits footwear. Dat is wat wij doen. Het is geen bewijs dat ze bij eelt werken: voor zolen en schoenaanpassing vonden wij alleen onderzoek bij diabetes, en over oefeningen en taping bij eelt niets.
Dit zegt het onderzoek over het wegschrapen van eelt:
- Eelt met een scalpel wegschrapen is volgens een studie vaak de eerste behandeling om klachtgevend eelt tijdelijk minder pijnlijk te maken.
- In een onderzoek bij 80 mensen van 65 jaar en ouder met pijnlijk eelt onder de voorvoet was het verschil in pijn tussen echt en nep-schrapen niet significant. De onderzoekers schrijven dat alleen schrapen op korte termijn een beperkt effect heeft.
- Een ander onderzoek vond na een podologische behandeling direct en significant verandering in huid, pijn en functie, en kleinere, soms vergelijkbare veranderingen met twee behandelingen thuis. De onderzoeken verschillen in deelnemers en in wat ze maten. Waarom de uitkomsten verschillen, is niet uitgezocht.
Lees meer: bij diabetes en andere hulpLees minder
Bij diabetes verlaagt het verwijderen van overmatig eelt onder de voet volgens de richtlijn de piekdruk onder de voet significant. Of dat ook wonden voorkomt, is niet direct in een gecontroleerde studie getoetst.
Voorstadia van een wond, zoals eelt, moeten volgens de richtlijn bij mensen met diabetes en een sterk verhoogd risico op een voetwond direct behandeld worden door een voetzorgprofessional.
Komt een likdoorn steeds terug, of lukt de behandeling door een pedicure niet, dan noemt Thuisarts behandeling door een podotherapeut.
Kunt u eelt voorkomen, en komt het terug?
Of gewoon eelt terugkomt, vonden wij niet in de bronnen. Over likdoorns en bij diabetes staat wel iets:
- Likdoorn. Een likdoorn komt volgens Thuisarts niet terug zolang er geen druk meer op komt.
- Diabetes, schoenen. De richtlijn Diabetische voet adviseert goed passend schoeisel te dragen. Volgens Thuisarts geven goede schoenen van natuurlijk materiaal minder kans op blaren, likdoorns en plekken met eelt.
Wanneer gaat u naar de huisarts?
Thuisarts adviseert bij een likdoorn een afspraak bij de huisarts bij een van deze dingen:
- De likdoorn is erg pijnlijk.
- U hebt diabetes.
- U hebt problemen met uw bloedvaten.
Bij diabetes kunt u minder gevoel krijgen in uw voeten en tenen. De richtlijn Diabetische voet noemt overmatige eeltvorming, blaren en bloedingen in de huid een belangrijke voorspeller van een toekomstige voetwond, bij mensen met diabetes en een sterk verhoogd risico daarop.
Lees meer: tekenen van vaatproblemenLees minder
De richtlijn noemt als aanwijzingen voor vaatlijden onder meer pijn bij het lopen, pijn in rust en een lage enkel-armindex. Dat is de bloeddruk in de enkel vergeleken met die in de arm.
Veelgestelde vragen over eelt
Is eelt hetzelfde als een likdoorn?
Een likdoorn is volgens Thuisarts een eeltknobbel op de voet. In de bronnen komen eelt en likdoorns vaak samen voor: de richtlijn Diabetische voet noemt overmatige plaatselijke eeltvorming en likdoorns in één opsomming.
Mag ik eelt zelf weghalen?
Over eelt in het algemeen vonden wij geen advies. Voor een likdoorn adviseert Thuisarts een pleister met salicylzuur, niet langer dan 2 weken. Hebt u diabetes of problemen met uw bloedvaten, behandel een likdoorn dan niet zelf.
Helpt het om eelt te laten wegschrapen?
Het is vaak de eerste behandeling om klachtgevend eelt tijdelijk minder pijnlijk te maken. Onderzoek is wisselend: bij 65-plussers met pijnlijk voorvoeteelt was schrapen niet duidelijk beter dan nep-schrapen, een ander onderzoek vond wel een directe verandering in huid, pijn en functie. Lees meer onder wat wij doen en wat onderzoek zegt.
Wat betekent eelt als ik diabetes heb?
De richtlijn Diabetische voet noemt overmatige eeltvorming, blaren en bloedingen in de huid een belangrijke voorspeller van een toekomstige voetwond, bij mensen met diabetes en een sterk verhoogd risico daarop. Zulke voorstadia moeten dan direct behandeld worden door een voetzorgprofessional.
Mijn kind heeft een plek die op een likdoorn lijkt. Is dat een likdoorn?
Volgens Thuisarts is een plek die lijkt op een likdoorn bij kinderen meestal geen likdoorn, maar een wrat.
Hoe vaak komt eelt voor?
Eén studie schrijft dat tot 78 procent van de mensen eelt of likdoorns heeft. Die studie haalt het getal uit een andere bron aan. Cijfers voor Nederland vonden wij niet.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- Richtlijnendatabase (Federatie Medisch Specialisten). Diabetische voet: Uitvoering voetcontrole (opent in een nieuw tabblad) (2017).
- Richtlijnendatabase (Federatie Medisch Specialisten). Diabetische voet: Preventie van voetulcera bij diabetes (opent in een nieuw tabblad) (2017).
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een likdoorn (opent in een nieuw tabblad) (2026).
- Thuisarts.nl (NHG). Likdoorn: hoe komt het en wat helpt? (opent in een nieuw tabblad).
- Thuisarts.nl (NHG). Ik wil mijn voeten goed verzorgen bij diabetes (opent in een nieuw tabblad) (2024).
- Landorf KB e.a. Effectiveness of scalpel debridement for painful plantar calluses in older people: a randomized trial (opent in een nieuw tabblad). Trials 2013;14:243.
- Hashmi F e.a. Characterising the biophysical properties of normal and hyperkeratotic foot skin (opent in een nieuw tabblad). Journal of Foot and Ankle Research 2015;8:35.
- Hashmi F e.a. The evaluation of three treatments for plantar callus: a three-armed randomised, comparative trial using biophysical outcome measures (opent in een nieuw tabblad). Trials 2016;17:251.
Er is geen NHG-standaard en geen overzichtsstudie over eelt gevonden. Veel bronnen gaan over likdoorns of over mensen met diabetes; dat staat er telkens bij. Welke behandelingen wij aanbieden, komt van onze eigen pagina’s en niet uit deze bronnen.
Verwante klachten
Ook een likdoorn (clavus) hoort hierbij. Die pagina volgt.