Pijn onder de knieschijf (jumper’s knee)

Jumper’s knee is pijn aan de kniepees, net onder uw knieschijf. Het ontstaat door overbelasting, vaak bij sporten met veel springen of sprinten. De pees is meestal niet ontstoken. U kunt er zelf veel aan doen: minder belasten en daarna gericht oefenen. Ons advies: geef dat vier tot zes weken. Is de pijn dan niet duidelijk minder, laat dan onderzoeken wat uw knie overbelast.

Knie van voren en een beetje schuin in 3D met bovenbeen, knieschijf en scheenbeen; de kniepees loopt van de onderkant van de knieschijf naar het scheenbeen, en het stuk van de pees direct onder de knieschijf gloeit zacht rood

Wat is jumper’s knee?

Knie precies van opzij in 3D: de pees van de bovenbeenspier loopt naar de knieschijf, en onder de knieschijf loopt de kniepees naar het scheenbeen; de aanhechting aan de onderpunt van de knieschijf gloeit rood, de rest van de pees is parelwit
De kniepees loopt van de onderkant van de knieschijf naar het scheenbeen. Bij jumper’s knee doet de pees pijn vlak onder de knieschijf.

Bij jumper’s knee doet de kniepees pijn. Die pees zit aan de voorkant van uw knie, tussen de onderkant van de knieschijf en het scheenbeen. Als u de grote spier van uw bovenbeen aanspant, zorgt de kniepees dat u uw been strekt. De pijn zit meestal aan de onderkant van de knieschijf, waar de pees vastzit.

In het Nederlands heet het springersknie, omdat het vaak door springen ontstaat. Artsen spreken van patellatendinopathie: “patella” is de knieschijf, “tendinopathie” betekent dat een pees overbelast en pijnlijk is.

Lees meerLees minder

Veel mensen denken dat de pees ontstoken is. Meestal is dat niet zo. In een overbelaste kniepees zit meer vocht en zitten meer cellen dan normaal. De vezels van de pees lopen dan niet meer netjes in één richting, maar kriskras door elkaar. Hoe dat precies ontstaat, weten onderzoekers nog niet.

Jumper’s knee is hardnekkig en kan terugkomen. Herstel kost vaak maanden. Daarom is het goed om te weten wat helpt, en wat u beter kunt laten.

Hoe voelt jumper’s knee?

Is het jumper’s knee of iets anders?

Drie knieën naast elkaar in 3D, allemaal van opzij en even lang: links gloeit de kniepees vlak onder de knieschijf, in het midden gloeit het gebied achter de knieschijf, rechts gloeit de knobbel van het scheenbeen
Links jumper’s knee: de pijn zit op de pees onder de knieschijf. Midden: pijn achter de knieschijf. Rechts Osgood-Schlatter: de pijn zit op de bobbel van het scheenbeen.

Pijn aan de voorkant van de knie kan meer oorzaken hebben. Twee klachten lijken erop:

Jumper’s knee

De pijn zit net onder de knieschijf, op de pees. Hij hoort bij belasting, vooral springen en sprinten. Het komt vooral voor bij sporters van 18 tot 35 jaar.

Pijn aan de knieschijf bij bewegen

De pijn zit achter de knieschijf of eromheen. Hij wordt erger als u uw knie lang gebogen houdt, hurkt, knielt of de trap oploopt. Artsen noemen dit het patellofemoraal pijnsyndroom. Het komt vaker voor bij vrouwen en vraagt een andere aanpak.

Osgood-Schlatter

Pijn bij kinderen die snel groeien en veel sporten. De pijn zit iets lager, op een bobbel aan de voorkant van het scheenbeen, waar de pees aan het bot vastzit. Die plek is vaak dikker.

Bent u 16 jaar of jonger, of zit de pijn op een andere plek? Dan kan het een andere klacht zijn. Laat dan eerst de huisarts kijken.

Wie krijgt jumper’s knee?

Jumper’s knee komt vooral voor bij sporten met veel springen en snelle sprints met draaien en keren, zoals volleybal, basketbal, voetbal en hockey. Mannen krijgen het vaker dan vrouwen. Ook mensen met zwaar lichamelijk werk kunnen het krijgen.

  • 1 tot 2 op de 1.000 volwassenen die bij de huisarts komen, hebben jumper’s knee.
  • Ongeveer 14 procent van de volleyballers heeft het.
  • 18 tot 35 jaar is de leeftijd met de grootste kans.

Hoe ontstaat jumper’s knee?

Hoe stelt de podotherapeut jumper’s knee vast?

Een podotherapeut legt een patiënt een 3D-scan van een voet uit op een scherm; op tafel staan voetmodellen

De podotherapeut herkent jumper’s knee aan uw verhaal en aan lichamelijk onderzoek. Een röntgenfoto laat het niet zien. Een echo is alleen nodig als er twijfel is over de oorzaak, of als de klachten na lange tijd niet minder worden.

Dat zoekt de podotherapeut uit: komt de pijn van de kniepees, en speelt de stand van uw voeten of benen mee?

Lees meerLees minder

U vertelt waar en wanneer het pijn doet, hoe het begon, welke sport of welk werk u doet en wat er kort geleden is veranderd. De podotherapeut bekijkt hoe u staat en loopt, en hoe uw voeten, knieën en heupen bewegen.

Bij de knie voelt hij of het pijn doet als hij op de onderkant van de knieschijf drukt. Soms vraagt hij u om op één been door de knie te zakken. De podotherapeut kijkt ook naar uw voetstand en of uw benen even lang zijn.

Pijn aan de voorkant van de knie kan ook een andere oorzaak hebben. Twijfelt de podotherapeut, dan verwijzen wij u naar uw huisarts. Lees hoe het eerste onderzoek verloopt.

Wat kunt u zelf doen bij jumper’s knee?

Geef uw kniepees eerst minder te verwerken, en ga daarna oefenen. Alleen rust houden en afwachten helpt niet genoeg. Thuisarts geeft deze adviezen:

  • Sport minder lang en minder hard, en neem vaker rust tussendoor.
  • Spring en sprint minder.
  • Doet u aan fitness? Doe de oefeningen voor uw beenspieren met minder gewicht of minder vaak.
  • Doet het veel pijn bij uw sport? Stop daar dan een paar weken mee en kies zwemmen of fietsen.
Lees meerLees minder
  • Hoeveel pijn mag? Tijdens en na het sporten mag u een beetje pijn voelen. Sportzorg noemt hoogstens een 3 op een schaal van 0 tot 10. Gaat u steeds door met meer pijn, dan is de kans groter dat de klacht lang blijft. Pijn betekent niet dat er iets kapotgaat in de pees.
  • De ochtend erna. Doet uw knie de volgende ochtend meer pijn als u uit bed stapt, dan hebt u te veel gedaan. Doe dan minder.
  • Kijk wat er veranderd is. Bent u meer gaan springen of sprinten, speelt u vaker op een harde vloer, of hebt u nieuwe sportschoenen? Dat kunt u aanpassen.
  • Kniebandje. Een bandje net onder de knieschijf kan de pijn tijdens het sporten wat minder maken. Het lost de klacht zelf niet op. Zie vraag 4.
  • Weer opbouwen. Wordt de pijn minder, begin dan rustig met uw eigen sport. Warm elke keer op: doe de eerste 5 tot 10 minuten rustig aan. Doe na elke één tot twee weken een beetje meer. Springen en sprinten komen pas als dat goed gaat, en begin nooit met een wedstrijd.
  • Pijnstillers en prikken. Medicijnen zijn meestal niet nodig. Hebt u lang pijn, dan kunt u zo nodig paracetamol nemen. Een prik met ontstekingsremmers (corticosteroïden) raden Thuisarts en Sportzorg af: de pijn wordt een paar weken minder, maar daarna werkt het niet en de kans dat de pees afscheurt wordt groter.

Welke oefeningen helpen bij jumper’s knee?

Oefenen is de belangrijkste behandeling. Door de spieren en de pees rustig zwaarder te belasten, worden ze sterker. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat een programma in vaste stappen het beste werkt: eerst stilhouden, dan langzaam bewegen, dan springen. De oefeningen hieronder komen uit dat onderzoek en van Sportzorg.nl, de site van de sportartsen. U hebt er een beenpers en een beenstrekapparaat voor nodig, zoals in de sportschool. Reken op ongeveer drie maanden oefenen.

Belangrijk: de pijn mag tijdens en na het oefenen hoogstens een 3 zijn op een schaal van 0 tot 10. Ga pas naar de volgende stap als de vorige minstens een week goed gaat. Wordt de pijn erger, of lukt het oefenen niet goed? Vraag dan begeleiding van een (sport)fysiotherapeut.

  1. Een sporter in sportschoenen zit in een beenpers in een lichte sportschool en duwt met één voet tegen de plaat, de knie half gebogen, terwijl hij die stand stilhoudt

    Stap 1: de knie stil aanspannen

    Ga in een beenpers zitten en duw met uw pijnlijke been tot uw knie ongeveer 60 graden gebogen is. Kies een gewicht dat zwaar voelt. Houd die stand 45 seconden vast zonder te bewegen. Doe dit 5 keer. Doe deze oefening elke dag. Het kan ook op een beenstrekapparaat: strek uw been tot 60 graden en houd 45 seconden vast.

  2. Dezelfde sporter in sportschoenen in de beenpers met één voet tegen de plaat en de knie verder gebogen dan bij stap 1, ongeveer een rechte hoek

    Stap 2: langzaam buigen en strekken

    Ga in de beenpers zitten en duw met één been tot uw knie bijna gestrekt is. Buig de knie in 4 seconden tot hoogstens 90 graden. Strek hem daarna in 3 seconden tot hij bijna gestrekt is. Begin met 4 rondes van 15 keer. Maak het in de weken daarna langzaam zwaarder, tot 4 rondes van 6 keer met meer gewicht. Doe deze oefening om de dag, en op de andere dagen stap 1.

  3. Een sporter in grijze sportkleding springt in grijze sportschoenen op een lichte vloer recht omhoog, beide voeten net los van de grond, de knieën zacht

    Stap 3: springen

    Spring vanuit een lichte hurkzit recht omhoog en land zacht, door uw knieën zakkend. Begin met 3 rondes van 10 sprongen op twee benen. Bouw langzaam op tot 6 rondes van 10 sprongen op één been. Doe dit elke derde dag. Blijf stap 1 en 2 op de andere dagen doen. Daarna volgt de training voor uw eigen sport.

De podotherapeut kan u helpen bepalen waar u staat. Meer over strekoefeningen bij podotherapie.

Gaat jumper’s knee vanzelf over, en hoe lang duurt het?

Jumper’s knee gaat bijna altijd over als u minder sport en oefeningen doet. Dat kan wel maanden duren. Alleen rust houden helpt vaak maar even: bij sporten komt de pijn snel terug.

Ons advies: probeer het vier tot zes weken zelf. Is de pijn dan niet duidelijk minder, of wordt hij erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10? Wacht dan niet en kom meteen langs. Begon de pijn opeens, na een sprong of bij rennen? Bel dan eerst uw huisarts (zie wanneer naar de huisarts).

Lees meerLees minder

Volgens Thuisarts bent u meestal ongeveer drie maanden bezig met oefenen, en soms langer. Sportzorg meldt dat dit bij 8 van de 10 sporters binnen een half jaar lukt. Sommige mensen houden nog maanden lichte klachten, en de pijn kan een tijd wegblijven en dan terugkomen.

Gaat u steeds door met veel pijn, dan is de kans groter dat de klacht lang blijft. Daarom is het goed om de pijn op tijd te laten onderzoeken. Zijn de klachten na drie maanden niet minder, dan raadt Sportzorg aan dat een sportarts naar de diagnose kijkt.

Hoe behandelen wij jumper’s knee?

De behandeling kan bestaan uit:

  • Advies over belasting en opbouw, afgestemd op uw sport of werk: hoeveel u kunt doen, en hoe u weer opbouwt.
  • Oefeningen. Rustig opbouwende oefeningen zijn de kern van de behandeling.
    Strekoefeningen
  • Een zool op maat, gemaakt na een 3D-scan van uw voet, als uw voetstand of een beenlengteverschil meespeelt. De zool zorgt dat uw voeten evenwichtiger worden belast. Of een zool jumper’s knee verhelpt, is nog niet onderzocht. Daarom bekijkt de podotherapeut eerst bij het onderzoek of het bij u past.
    Zooltherapie
  • Tape die de spieren ondersteunt. Tape kan de pijn tijdens het sporten even minder maken, maar lost de klacht niet op.
    Medical taping

Zijn de klachten na drie maanden oefenen niet minder, dan verwijzen wij u naar uw huisarts of een sportarts.

Kunt u jumper’s knee voorkomen?

U kunt de kans kleiner maken. Hoe u jumper’s knee echt voorkomt, is nog weinig onderzocht.

  • Bouw sporten, springen en sprinten geleidelijk op, en niet ineens veel meer.
  • Wilt u extra kracht- en rekoefeningen voor uw bovenbenen doen, begin daar dan rustig mee in de aanloop naar het seizoen. Tijdens het seizoen kan het samen met uw sport juist te veel worden.
  • Train uw rompspieren, en houd dat lang vol.
  • Bent u hersteld? Blijf dan af en toe uw bovenbeenspieren trainen.
  • Hebt u doorgezakte voeten of een beenlengteverschil, laat dan bekijken of een zool zinvol is.

Wanneer naar de podotherapeut, en wanneer eerst naar de huisarts?

Naar de podotherapeut gaat u zonder verwijzing. Maak een afspraak als de pijn na vier tot zes weken zelf aanpakken niet duidelijk minder is, als hij erger wordt of steeds terugkomt, of als u hem een 7 of hoger geeft. Meer hierover leest u bij Gaat jumper’s knee vanzelf over?

Bel meteen de huisarts of de huisartsenpost als dit gebeurt. Dan kan de kniepees afgescheurd zijn:

  • U hebt opeens heel veel pijn aan de voorkant van uw knie, bij lopen of rennen, of na een sprong.
  • U voelde een knap aan de voorkant van uw knie, of u voelt een kuiltje in de pees.
  • U kunt uw been niet meer strekken, of niet gestrekt optillen.

Bel op een werkdag de huisarts als uw knie dik wordt, als de pijn niet aan de voorkant van uw knie zit, of als u veel pijn hebt en rust en pijnstillers niet genoeg helpen. Gaat het om een kind van 16 jaar of jonger? Laat dan eerst de huisarts kijken.

Veelgestelde vragen over jumper’s knee

Is jumper’s knee een ontsteking?

Meestal niet. Thuisarts en Sportzorg zeggen dat ontsteking maar een kleine rol speelt. De pees is overbelast: er zit meer vocht in en de vezels lopen door elkaar. Springersknie en patellatendinopathie zijn andere namen voor dezelfde klacht.

Mag ik blijven sporten?

Ja, als de pijn tijdens en na het sporten hoogstens een 3 is op een schaal van 0 tot 10, en de volgende ochtend niet erger is. Sport dan minder lang, minder hard en met minder sprongen. Doet het meer pijn, stop dan een paar weken met uw sport en kies zwemmen of fietsen.

Hoe lang duurt het herstel?

Vaak maanden. Volgens Thuisarts bent u meestal ongeveer drie maanden bezig met oefenen. Ons advies: is de pijn na vier tot zes weken niet duidelijk minder, of wordt hij erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger, kom dan meteen.

Helpt een kniebandje, brace of tape?

Een bandje of tape kan de pijn tijdens en vlak na het sporten wat minder maken. In onderzoek gaf nep-tape ook minder pijn. Het effect is kort, en het lost de klacht zelf niet op. Thuisarts raadt tapen af als behandeling. Oefenen blijft de kern. Gebruikt u een bandje, dan hoort het drukpunt net onder de knieschijf, zonder af te knellen.

Helpen steunzolen?

Dat is niet aangetoond. Thuisarts raadt steunzolen bij jumper’s knee af, omdat onderzoek niet liet zien dat ze helpen. De richtlijn voor zorgverleners zegt dat zolen er nog niet goed op zijn onderzocht. Bij doorgezakte voeten of een beenlengteverschil komt jumper’s knee wel vaker voor. Daarom kijkt de podotherapeut bij het onderzoek of een zool bij u past, naast het oefenen.

Mijn kind heeft pijn onder de knie. Is dat jumper’s knee?

Bij kinderen die snel groeien en veel sporten kan het ook Osgood-Schlatter zijn. Dan zit de pijn op een bobbel aan de voorkant van het scheenbeen, iets onder de knie. Bij kinderen van 16 jaar of jonger kan het een groeiklacht zijn. Laat dan eerst de huisarts kijken. Lees het verschil.

Is een operatie nodig?

Bijna nooit. Een operatie is de allerlaatste stap, als al het andere is geprobeerd. De richtlijn voor zorgverleners adviseert om eerst minstens een half jaar zonder operatie te behandelen, met oefenen. In het enige vergelijkende onderzoek was een operatie niet beter dan oefenen, en er is altijd kans op complicaties. Daarom pakken wij eerst aan wat uw knie overbelast.

Heb ik een verwijzing nodig, en wat kost het?

U hebt geen verwijzing nodig. Het eerste onderzoek kost € 150. Podotherapie wordt niet vergoed uit de basisverzekering; uw aanvullende verzekering kan een deel vergoeden. Bekijk alle tarieven en vergoedingen.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een springersknie (opent in een nieuw tabblad).
  2. Thuisarts.nl. Ik heb pijn aan mijn knieschijf bij bewegen (opent in een nieuw tabblad).
  3. Thuisarts.nl. Mijn kind heeft een Osgood-Schlatter-knie (opent in een nieuw tabblad).
  4. Vereniging voor Sportgeneeskunde / Federatie Medisch Specialisten. Richtlijn Anterieure kniepijn (opent in een nieuw tabblad). 2022.
  5. Sportzorg.nl. Springersknie (Jumpers knee) (opent in een nieuw tabblad).
  6. Sportzorg.nl. Oefeningen bij patellapeesklachten (opent in een nieuw tabblad).
  7. Breda SJ, Oei EHG, Zwerver J, et al. Effectiveness of progressive tendon-loading exercise therapy in patients with patellar tendinopathy: a randomised clinical trial. British Journal of Sports Medicine 2021;55(9):501-509.
  8. Van der Worp H, van Ark M, Roerink S, et al. Risk factors for patellar tendinopathy: a systematic review of the literature. British Journal of Sports Medicine 2011;45(5):446-452.
  9. Sprague AL, Smith AH, Knox P, et al. Modifiable risk factors for patellar tendinopathy in athletes: a systematic review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine 2018;52(24):1575-1585.
  10. De Vries A, Zwerver J, Diercks R, et al. Effect of patellar strap and sports tape on pain in patellar tendinopathy: a randomized controlled trial. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports 2016;26(10):1217-1224.
  11. Challoumas D, Pedret C, Biddle M, et al. Management of patellar tendinopathy: a systematic review and network meta-analysis of randomised studies. BMJ Open Sport & Exercise Medicine 2021;7(4):e001110.

Hoe lang u het zelf probeert, wanneer u komt en ons advies over opereren, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten