Blaren en drukplekken op de voet: doorprikken, verzorgen en voorkomen

Een blaar ontstaat doordat uw huid steeds tegen iets aan drukt of wrijft, bijvoorbeeld een schoen. Een drukplek is de rode, gevoelige plek die daaraan voorafgaat. Een blaar is bijna nooit erg en is meestal na 1 tot 2 weken over, als de plek rust krijgt. Plak de blaar af en prik hem alleen door als u er veel last van heeft. Hebt u diabetes of een slechte doorbloeding van uw voeten? Laat een blaar dan altijd door uw huisarts bekijken. Bel dezelfde dag uw huisarts als de pijn erger wordt, de huid rond de blaar warm en rood wordt, er pus uit komt of u koorts krijgt.

Twee bruine wandelschoenen en een opgerolde grijze sok op een houten bankje langs een boswandelpad

Wat is een blaar, en wat is een drukplek?

Hoe ontstaat een blaar?

Een 3D-doorsnede van een voet van opzij in een doorzichtige schoen: de hiel drukt tegen de achterkant van de schoen en de huid daar gloeit zacht rood

Een blaar komt door druk of wrijving die zich steeds herhaalt. Bij de voet is dat vaak een schoen die niet goed zit, of veel lopen op schoenen die u nog niet gewend bent.

Onderzoekers beschrijven het zo: bij elke stap beweegt het bot onder de huid, terwijl de huid door de wrijving met sok en schoen op zijn plaats wordt gehouden. De huidlagen schuiven dan over elkaar. Gebeurt dat vaak genoeg, dan scheurt er een laagje los en loopt de ruimte vol met vocht.

Wat de kans groter maakt:

Vochtige huid
Een vochtige huid geeft meer wrijving dan een droge.
Veel druk op één plek
Waar meer druk op staat, is ook de wrijving groter.
Zwaarder of langer belasten dan u gewend bent
Zoals een lange wandeltocht of lopen met een zware rugzak.
Nieuwe schoenen
En een huid die nog niet aan de belasting gewend is.
Lees meerLees minder

Krijgt u blaren zonder dat er iets drukt of wrijft? Dat kan bij een verbranding, en bij sommige ziekten. Maak dan een afspraak met uw huisarts.

Is het een blaar, een drukplek, eelt of een likdoorn?

Drukplek
Rode, gevoelige plek, huid nog heel. Waar leest u verder: deze pagina.
Blaar
Bult met vocht of bloed, bijna altijd pijnlijk. Waar leest u verder: deze pagina.
Eelt
Na een blaar kan de huid dikker worden. Dat is eelt. De kans op een nieuwe blaar op die plek wordt dan kleiner. Waar leest u verder: Eelt (hyperkeratose).
Likdoorn
Een knobbel van verdikt eelt, vaak onder de voorvoet, op of tussen de tenen, door lange en harde druk. Waar leest u verder: Likdoorn.
Wond bij diabetes
Een wondje of blaar die u niet voelt of die niet geneest. Waar leest u verder: Wondje aan de voet bij diabetes.

Gaat een blaar vanzelf over?

Ja. Een blaar door druk of wrijving gaat meestal binnen 1 tot 2 weken vanzelf over, als u de voet rust geeft. Gaat u door met wat de blaar veroorzaakte, dan blijft hij.

Het lichaam begint snel met herstellen: na ongeveer twee dagen ligt er al een nieuw huidlaagje onder de blaar.

Is de blaar na 2 weken niet over, of ziet hij er nog hetzelfde uit? Maak dan een afspraak bij uw huisarts.

Wat kunt u zelf doen?

Moet u een blaar doorprikken?

Meestal niet. Thuisarts adviseert: prik een blaar alleen door als u er veel last van heeft.

Door het gaatje kunnen bacteriën naar binnen, en dan kan de blaar ontsteken. Het is ook niet zeker dat een doorgeprikte blaar minder pijn doet of sneller geneest.

Hebt u diabetes of een slechte doorbloeding? Prik de blaar dan niet zelf door en laat ernaar kijken.

Lees meerLees minder

Zo prikt u een blaar door, als het echt nodig is.

  1. Was uw handen.

  2. Spoel de blaar en de huid eromheen schoon met kraanwater, of maak ze schoon met een ontsmettingsmiddel.

  3. Maak een naald schoon met ontsmettingsmiddel. Houd de naald niet in een vlam: daar komt roet van.

  4. Prik twee gaatjes, één aan de bovenkant en één aan de onderkant van de blaar. Prik vlak langs de huid, niet recht door het midden.

  5. Houd een gaasje onder het onderste gaatje en druk de blaar met een tweede gaasje van boven naar beneden leeg. Raak de blaar niet met uw vingers aan.

  6. Laat het velletje zitten en plak er een gewone wondpleister over.

Wat helpt om blaren te voorkomen, en wat niet?

Rustig opbouwen en schoenen inlopen
Aangeraden door Thuisarts: nieuwe schoenen eerst korte stukjes, wandelingen steeds langer maken. Onderzoek steunt dit: de huid past zich aan, en de meeste blaren komen in de eerste dagen of weken van iets nieuws.
Goed passende schoenen
Aangeraden door Thuisarts. Het klinkt logisch, maar het is nooit onderzocht of een beter passende schoen blaren voorkomt.
Sokken
Thuisarts: goed passende sokken zonder naad aan de binnenkant, en bij zweetvoeten extra sokken om te wisselen. In een onderzoek bij 35 hardlopers gaven dikke sokken van acryl de helft minder blaren dan katoenen sokken; bij dunne sokken was er geen verschil. Twee paar over elkaar: de onderzoeken spreken elkaar tegen.
Vooraf een pleister of tape plakken
Thuisarts: mag, maar het is niet zeker of het helpt. Bij hardlopers in een woestijnloop van 250 kilometer gaf papieren tape op de plekken waar zij vaak blaren kregen 40 procent minder blaren. Een eerder onderzoek van dezelfde groep liet dat voordeel niet zien.
Zooltjes in de schoen
Twee oudere onderzoeken bij sporters en rekruten zagen minder blaren met een zacht inlegzooltje van schuimrubber (neopreen). Een groot onderzoek bij ongeveer 2.750 mariniers zag geen verschil tussen een schokdempende en een gewone inlegzool. Een zool op maat is bij blaren niet onderzocht.
Vilt of een ring om de druk te verdelen
Verlaagt de druk op de plek. Of het ook blaren voorkomt, is niet onderzocht.
Talkpoeder
Thuisarts noemt talkpoeder bij vochtige voeten. Het overzichtsartikel zegt dat poeder in onderzoek niet hielp of zelfs meer blaren gaf. De bronnen spreken elkaar hier tegen.
Zweetremmers (antitranspirant)
Helpen niet, of alleen in een sterkte die de huid irriteert.
Vaseline of een ander smeermiddel
Niet onderzocht bij voeten. Op andere huid werkt het kort; na een paar uur is de wrijving juist weer hoger.
Teennagels recht afknippen
Aangeraden door Thuisarts.

Hebt u diabetes of een slechte doorbloeding?

Iemand in een grijze broek zit op de rand van het bed en bekijkt de zool van de eigen voet in een handspiegel

Dan is een blaar op uw voet geen klein ongemak.

  • Door diabetes kunnen de zenuwen en bloedvaten in uw voeten beschadigd raken. U voelt een blaar of wondje dan minder goed, en de huid geneest langzamer.
  • De kans dat een blaar gaat ontsteken, is groter bij diabetes en bij etalagebenen (vernauwde bloedvaten in de benen).
  • De richtlijn voor de diabetische voet noemt een blaar bij mensen met diabetes en een verhoogd risico een voorstadium van een wond. Zo'n blaar hoort door een zorgverlener behandeld te worden.

Wat u doet: maak een afspraak bij uw huisarts als u diabetes heeft en een wondje, blaar, eeltplek of ontsteking aan uw voet of tenen ziet. Thuisarts zegt: laat het snel behandelen.

Kijk uw voeten regelmatig na, ook tussen de tenen. Uw huisarts vertelt u of dat elke dag nodig is. Meer leest u op de pagina Wondje aan de voet bij diabetes.

Wat kan de podotherapeut doen?

Blaren en drukplekken ontstaan bij staan en lopen. Krijgt u ze steeds op dezelfde plek, dan kan het helpen om te laten uitzoeken waar de druk of wrijving vandaan komt. Wij doen dan een podotherapeutisch onderzoek: een gesprek over de klacht, voelen waar het pijn doet, uw voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en uw schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.

Eerlijk over het bewijs: geen van de bronnen heeft onderzocht of een zool op maat blaren of drukplekken voorkomt. Voor een zacht inlegzooltje is er wat ouder onderzoek bij sporters en rekruten; een groot onderzoek met schokdempende zolen zag geen effect. Bij mensen met diabetes en een verhoogd risico raadt de richtlijn wel aangepaste schoenen aan om wonden te voorkomen. Dat gaat over het voorkomen van wonden, niet over gewone blaren.

Zien wij iets wat op een ontsteking of op een wond bij diabetes lijkt, dan verwijzen wij u naar uw huisarts.

Wanneer naar de praktijk, en wanneer naar de huisarts?

Bij een gewone blaar hoeft u nergens heen.

Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing als u steeds op dezelfde plek een blaar of drukplek krijgt, en bij een drukplek of pijn die na 4 tot 6 weken zelf proberen niet beter wordt of erger wordt. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10, wacht dan niet.

Bel dezelfde dag uw huisarts of de huisartsenpost bij een blaar samen met een van deze signalen:

  • de pijn wordt erger, ook als u de voet rust geeft;
  • de huid rond de blaar wordt warm en roder of donkerder;
  • er komt pus uit de blaar, of hij gaat stinken;
  • u krijgt koorts;
  • er komen in korte tijd steeds meer blaren bij zonder dat er iets drukt of wrijft, of uw voet of been wordt dik.

Een rode, warme, dikke en pijnlijke plek die zich snel uitbreidt op voet of onderbeen kan wondroos zijn, een ontsteking van de huid. Bel dan direct.

Maak op een werkdag een afspraak bij uw huisarts als:

  • de blaar na 2 weken niet over is of er nog hetzelfde uitziet;
  • u diabetes of een slechte doorbloeding heeft en een blaar, wondje of drukplek op uw voet ziet;
  • een likdoorn erg pijnlijk is.

Veelgestelde vragen over blaren en drukplekken

Moet ik een blaar doorprikken of heel laten?

Heel laten, als het kan. Prik alleen door als u er veel last van heeft. Door het gaatje kunnen bacteriën naar binnen.

Ik heb de blaar doorgeprikt. En dan?

Druk hem met een gaasje leeg, laat het velletje zitten en plak er een wondpleister over. Let de dagen daarna op roodheid, warmte, pus of meer pijn.

Helpt een blarenpleister?

U mag een blaar afplakken met een blarenpleister, een kleefpleister of een wondpleister. Een ouder overzichtsartikel zegt dat zo'n pleister op een open blaar de pijn verlicht. Of de ene pleister beter is dan de andere, is niet onderzocht.

Hoe lang duurt het voor een blaar genezen is?

Meestal 1 tot 2 weken, als de plek rust krijgt.

Hoe voorkom ik blaren bij wandelen of hardlopen?

Bouw de afstand rustig op, loop nieuwe schoenen in en draag goed passende sokken zonder naad. Dik bewijs is er voor geen enkel middel.

Helpen twee paar sokken over elkaar?

Dat is niet duidelijk. In het ene onderzoek hielp het, in het andere deed één dikke sok het beter.

Helpt het om vooraf tape te plakken?

Mogelijk. In één onderzoek bij hardlopers gaf papieren tape minder blaren, in een ander niet. Thuisarts zegt dat het niet zeker is.

Ik heb een blaar onder een eeltplek. Wat nu?

Daarover vonden wij geen bron. Doet het veel pijn of gaat het niet over, laat er dan naar kijken. Hebt u diabetes, ga dan naar uw huisarts.

Ik krijg steeds een blaar op dezelfde plek. Waar komt dat door?

Dan drukt of wrijft er iets steeds op die plek: een schoen, een naad, of de manier waarop uw voet belast wordt. Dat kunt u laten onderzoeken.

Ik heb diabetes en een blaar op mijn voet. Mag ik die zelf behandelen?

Laat ernaar kijken. Maak een afspraak bij uw huisarts, ook als de blaar klein is en geen pijn doet.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een blaar op mijn hand of voet (opent in een nieuw tabblad).
  2. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een likdoorn (opent in een nieuw tabblad).
  3. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een drukplek (opent in een nieuw tabblad).
  4. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil mijn voeten goed verzorgen bij diabetes (opent in een nieuw tabblad).
  5. Nederlands Internisten Vereniging. Richtlijn Diabetische voet, module Preventie van voetulcera bij diabetes (opent in een nieuw tabblad). 2017.
  6. Rushton R, Richie D. Friction blisters of the feet: a critical assessment of current prevention strategies (opent in een nieuw tabblad). Journal of Athletic Training 2024.
  7. Worthing RM e.a. Prevention of friction blisters in outdoor pursuits: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Wilderness & Environmental Medicine 2017.
  8. Knapik JJ e.a. Friction blisters: pathophysiology, prevention and treatment (opent in een nieuw tabblad). Sports Medicine 1995.
  9. Lipman GS e.a. Paper tape prevents foot blisters (Pre-TAPED II) (opent in een nieuw tabblad). Clinical Journal of Sport Medicine 2016.
  10. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb wondroos (opent in een nieuw tabblad).

Wanneer u een afspraak maakt bij onze praktijk en hoe lang u het eerst zelf probeert, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten