Groeipijn in de benen: wat is het en wat helpt?

Groeipijn is pijn in beide benen aan het eind van de dag of in de nacht. Het komt voor bij kinderen van 4 tot 12 jaar. Overdag is de pijn weg en speelt uw kind gewoon. Het is geen ziekte en het gaat vanzelf over, al kan dat maanden of jaren duren. Masseren, warmte en rekoefeningen kunnen helpen. Zolen of speciale schoenen zijn niet nodig. Bel de huisarts bij pijn overdag, pijn in steeds hetzelfde been, mank lopen of koorts.

Een ouder zit op een lichte bank en wrijft over het been van een kind in trui en lange broek; beiden van achteren en van een afstand gezien

Wat is groeipijn?

Groeipijn is pijn in de benen waarvoor geen oorzaak wordt gevonden. De pijn zit meestal in de onderbenen, in beide benen, maar niet altijd tegelijk.

De pijn komt aan het eind van de dag of in het begin van de nacht. Uw kind kan er wakker van worden. De volgende ochtend is de pijn weg.

Het is geen ziekte. Thuisarts gebruikt geen vakterm; artsen noemen het soms nachtelijke pijnaanvallen.

Hoe vaak komt groeipijn voor, en op welke leeftijd?

  • De Nederlandse bronnen noemen 4 tot 12 jaar. Een Belgische bron noemt 3 tot 8 jaar en zegt dat het onder de 3 jaar zeldzaam is; dan moet de arts naar een andere oorzaak zoeken.
  • Ongeveer 1 tot 2 op de 10 kinderen heeft het weleens gehad. Andere bronnen komen hoger uit: tot een derde van de kinderen van 4 tot 6 jaar. Onderzoeken lopen uiteen van 3 tot 49 op de 100 kinderen, omdat ze verschillend meten.
  • Het komt mogelijk iets vaker voor bij meisjes.
  • Het zit vaak in de familie. In één onderzoek had bijna 7 op de 10 kinderen een familielid dat het ook had.

Wat is de oorzaak van groeipijn?

Dat is niet bekend. De naam is misleidend: de pijn komt waarschijnlijk niet door het groeien. Groeipijn komt het meest voor op leeftijden waarop kinderen juist langzaam groeien, en de pijn zit meestal niet bij de groeischijven.

Wat de bronnen wel noemen:

Een drukke dag
De pijn komt vaker na een dag met veel sporten of buitenspelen.
Gevoeliger voor pijn
Kinderen met groeipijn hebben vaker ook buikpijn of hoofdpijn. In een onderzoek was hun pijngrens lager dan die van andere kinderen.
Familie
Het zit vaak in de familie. In één onderzoek had bijna 7 op de 10 kinderen een familielid dat het ook had.
Lees meerLees minder

Komt het door platvoeten? De bronnen zijn het niet eens. De richtlijn voor de jeugdgezondheidszorg zegt dat kinderen met erg soepele gewrichten of platvoeten “vaker last lijken te hebben”.

Een overzichtsartikel uit 2008 zegt juist dat groeipijn niet samenhangt met platvoeten: in een vergelijkend onderzoek stonden de voeten van kinderen met en zonder groeipijn niet verschillend.

Hoe herkent u groeipijn?

  • Pijn in beide benen, meestal de onderbenen. Soms ook de bovenbenen of de knieholte.
  • Aan het eind van de dag of in de nacht.
  • Overdag geen pijn. Uw kind beweegt en speelt gewoon.
  • Uw kind kan vaak niet precies aanwijzen waar het pijn doet.
  • Een aanval duurt een kwartier tot een paar uur.
  • De pijn komt niet elke dag. Er kunnen weken tussen zitten. De richtlijn noemt: van bijna elke dag tot eens per drie maanden.
  • U ziet niets aan het been: geen zwelling, geen roodheid, geen warmte.

Is het groeipijn, of is er meer aan de hand?

Het onderlichaam van een kind als skelet van voren in 3D, met beide benen recht; op beide benen gloeit zacht oranje de plek van de pijn: de kuiten, de bovenbenen en rond de knieën
Past bij groeipijn

Beide benen, ’s avonds of ’s nachts, ’s ochtends weg, overdag gewoon spelen, niets te zien aan het been.

Het onderlichaam van een kind als skelet van voren in 3D: alleen het kniegewricht van het ene been gloeit rood, het andere been heeft geen markering
Laat een arts kijken

Pijn overdag, pijn in steeds hetzelfde been of op één vaste plek, pijn in een gewricht, mank lopen, koorts, afvallen of een kind dat zich ziek voelt.

Lees meerLees minder

Bij zulke signalen wil de arts andere oorzaken uitsluiten, zoals een ontsteking van een bot of gewricht. Heel zelden gaat het om een ernstige ziekte. Past het klachtenpatroon bij groeipijn en vindt de arts niets bijzonders, dan is verder onderzoek meestal niet nodig.

Gaat groeipijn vanzelf over?

Wat kunt u zelf doen bij groeipijn?

Een opgemaakt kinderbed in daglicht met op het dekbed een kruik in een gebreide hoes en een klein pittenkussen; er ligt geen kind in
  • Masseren. Wrijf de benen. Dat ontspant en leidt af van de pijn.
  • Warmte. Een warme kruik of pittenzak (niet te heet), of een warme douche of bad voor het slapen. De richtlijn zegt erbij dat bewijs hiervoor ontbreekt, maar dat het kan verlichten.
  • Rekoefeningen. Twee keer per dag de kuiten en de voor- en achterkant van de bovenbenen rekken. Stop als een oefening pijn doet.
  • Paracetamol is meestal niet nodig. Bij veel pijn mag het.
  • Gewoon blijven sporten en spelen. Uw kind hoeft niets te laten. Sport uw kind heel veel en heeft het veel last, dan kan het tijdelijk iets minder doen. Vraag wat uw kind zelf wil.
  • Stel uw kind gerust. De pijn is echt, maar er gaat niets stuk.

Wat helpt wel en wat helpt niet, volgens de bronnen?

Rekoefeningen
Het best onderbouwd, al is het bewijs klein: één onderzoek met 34 kinderen. Na drie maanden hadden de kinderen die rekten gemiddeld 1 aanval per maand, de anderen 6. Het onderzoek was klein en niet geblindeerd. De richtlijn spreekt van “beperkt bewijs” voor rekken en masseren.
Masseren en warmte
Aangeraden door Thuisarts en de richtlijn. Voor warmte ontbreekt bewijs.
Steunzolen en speciale schoenen
Niet nodig. Thuisarts: “Je kind hoeft geen speciale schoenen of zolen te dragen bij groeipijn.” Artsen denken dat ze niet helpen en dat de pijn er zelfs erger door kan worden. De richtlijn noemt geen zolen. Het overzichtsartikel uit 2008 noemt het bewijs voor zolen zwak: alleen losse gevallen. Een onderzoek uit 2025 bij 647 kinderen meldt minder pijn met zolen, maar had geen vergelijkingsgroep; de schrijvers zeggen zelf dat het geen bewijs is.
Goed passende schoenen
Proberen mag.
Extra vitamine D of calcium
Niet nodig. Het is niet bekend of het helpt en het kan bijwerkingen geven.
Rust of stoppen met sport
Niet nodig.
Bloedonderzoek of foto
Niet nodig als het patroon klopt en de arts niets bijzonders vindt.

Wat kan de podotherapeut doen bij groeipijn?

Het traject van 12 weken

  1. De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.

  2. Uw kind went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.

  3. Daarna draagt uw kind de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.

  4. U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.

  5. Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.

  6. Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.

Eerlijk over het bewijs: geen van de bronnen noemt de podotherapeut bij groeipijn, en Thuisarts raadt zolen en speciale schoenen bij gewone groeipijn af. Dat de zool het herstel helpt, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg.

Past het beeld niet bij groeipijn, dan verwijzen wij u naar de huisarts.

Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?

Bij gewone groeipijn hoeft u nergens heen. De adviezen hierboven zijn genoeg.

Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing bij pijn bij lopen of sporten, vaak struikelen, vermoeide voeten of twijfel over de stand, en bij pijn die na vier weken niet beter wordt of toeneemt.

Bel direct de huisarts of de huisartsenpost bij pijn in de benen samen met:

  • koorts van 38 graden of hoger zonder duidelijke oorzaak;
  • minder gevoel in de billen of rond de plasbuis;
  • ongewild plas of ontlasting verliezen, of niet kunnen plassen.

Bel de huisarts op een werkdag bij:

  • pijn overdag, of pijn die er ’s ochtends nog is;
  • pijn in steeds hetzelfde been of op één vaste plek;
  • pijn in heup, knie of enkel zonder duidelijke oorzaak;
  • mank lopen, of niet meer gewoon kunnen spelen, fietsen of lopen;
  • pijn die erger wordt, of pijn die blijft na een val;
  • afvallen, nachtzweten, zich niet lekker voelen;
  • minder gevoel of kracht in een been;
  • paracetamol die niet genoeg helpt.

De richtlijn voor de jeugdgezondheidszorg zegt bij alarmsignalen: binnen 24 uur naar de huisarts.

Veelgestelde vragen over groeipijn

Komt groeipijn echt door het groeien?

Waarschijnlijk niet. De pijn komt het meest voor op leeftijden waarop kinderen juist langzaam groeien, en zit meestal niet bij de groeischijven. De echte oorzaak is niet bekend.

Op welke leeftijd komt groeipijn voor?

Meestal tussen 4 en 12 jaar. Een Belgische bron noemt 3 tot 8 jaar.

Mijn kind is 2 jaar en heeft ’s nachts pijn in de benen. Is dat groeipijn?

Dat is minder waarschijnlijk. Onder de 3 jaar is groeipijn zeldzaam en hoort een arts naar een andere oorzaak te kijken. Bespreek het met de huisarts of het consultatiebureau.

Waarom alleen ’s avonds en ’s nachts?

Dat weet niemand precies. De pijn komt vaker na een dag met veel beweging. Dat de pijn ’s ochtends weg is, hoort bij groeipijn.

Hoe lang duurt een aanval, en hoe vaak komt het terug?

Een aanval duurt een kwartier tot een paar uur. Sommige kinderen hebben het bijna elke dag, andere eens in de drie maanden.

Hoe lang blijft mijn kind groeipijn houden?

Maanden tot jaren. Het gaat vanzelf over en geeft later geen problemen.

Wat helpt het best op het moment zelf?

Masseren en warmte, zoals een kruik of een warm bad. Bij veel pijn mag paracetamol.

Helpen rekoefeningen?

Mogelijk wel. In een klein onderzoek hadden kinderen die twee keer per dag rekten na drie maanden veel minder aanvallen. Het onderzoek was klein, dus zeker is het niet. Thuisarts raadt rekken aan.

Mijn kind heeft pijn bij de knie. Is dat groeipijn?

Groeipijn kan in de knieholte zitten, maar dan in beide benen en alleen ’s avonds of ’s nachts. Pijn op één vaste plek onder de knie bij sporten is iets anders: zie Groeipijn onder de knie. Pijn in één knie zonder duidelijke reden laat u door de huisarts bekijken.

Helpen steunzolen of andere schoenen?

Volgens Thuisarts niet: speciale schoenen of zolen zijn niet nodig en kunnen de pijn zelfs erger maken. Wij raden ze bij groeipijn dus niet aan. Goed passende schoenen zijn wel verstandig.

Moet mijn kind minder sporten?

Nee. Blijven bewegen mag en fit zijn kan de pijn juist verminderen. Alleen een kind dat heel veel sport en veel last heeft, kan tijdelijk iets minder doen.

Wanneer is het geen groeipijn?

Bij pijn overdag, pijn in steeds hetzelfde been, een pijnlijk of dik gewricht, mank lopen, koorts of afvallen. Bel dan de huisarts.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG). Mijn kind heeft groeipijn (opent in een nieuw tabblad). Laatst gewijzigd 12 oktober 2026.
  2. Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. JGZ-richtlijn Extremiteiten, paragraaf 2.7 Groeipijn (opent in een nieuw tabblad). 2019, op de site aangeduid als in herziening.
  3. Gezondheid en Wetenschap (België). Groeipijnen bij kinderen (opent in een nieuw tabblad). 19 februari 2019.
  4. Evans AM. Growing pains: contemporary knowledge and recommended practice (opent in een nieuw tabblad). J Foot Ankle Res 2008;1:4.
  5. Ionita C, e.a. Evaluating plantar correction strategies in pediatric growing pains (opent in een nieuw tabblad). J Med Life 2025;18(5):455-462.
  6. Thuisarts.nl (NHG). Mijn kind heeft een Osgood-Schlatter-knie (opent in een nieuw tabblad)

Wanneer u een afspraak maakt bij onze praktijk, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten