Wanneer belt u, en hoe snel?

Bel direct de huisarts of de huisartsenpost als uw kind mank loopt of niet wil lopen en ook:
- koorts heeft (in het artikel voor huisartsen: boven 38,5 graden);
- ziek is, suf is of slecht eet;
- helemaal niet op het been kan of wil staan;
- een gewricht heeft dat rood, dik of warm is;
- veel pijn heeft na een val.
- Is uw kind 10 jaar of ouder, en kan het ineens niet meer op het been staan door pijn in heup, lies of knie? Bel dan ook direct.
Bel de huisarts dezelfde dag, of uiterlijk de volgende werkdag, bij elk ander kind dat mank loopt.
Bel opnieuw als het mank lopen:
- na een paar dagen rust niet beter wordt, of na tien dagen niet weg is;
- weggaat en weer terugkomt;
- samengaat met pijn in de nacht;
- samengaat met moeheid of afvallen.
Wat is mank lopen?

Uw kind loopt ongelijk: het staat korter op één been, trekt met een been of ontziet een been. Artsen noemen dat hinken of een pijnontwijkende gang.
Mank lopen is geen ziekte, maar een teken dat er iets is in voet, been, knie, heup of rug. Bijna altijd is pijn de reden. Jonge kinderen kunnen vaak nog niet zeggen waar het pijn doet; zij gaan mank lopen of weigeren te lopen.
Belangrijk: pijn uit de heup voelt een kind vaak in de knie, het bovenbeen of de lies. Een kind dat mank loopt en over de knie klaagt, kan dus iets aan de heup hebben.
Wat kan de oorzaak zijn?

De twee vaakste oorzaken bij jonge kinderen:
- Een val of stoot: een kneuzing, of soms een breukje dat u van buiten niet ziet.
- Een voorbijgaande heupontsteking (vakterm: coxitis fugax).
Voorbijgaande heupontsteking. Dit is de vaakste oorzaak van mank lopen bij kinderen onder de 10 jaar. Het komt voor bij kinderen van 2 tot 12 jaar, vooral tussen 4 en 10 jaar, en vaker bij jongens.
Uw kind loopt ineens moeilijk of wil niet lopen, heeft pijn in heup, lies, bovenbeen of knie, heeft geen koorts of alleen wat verhoging, en is verder niet ziek. Vaak was uw kind een paar weken eerder verkouden of ziek.
Het gaat vanzelf over en de heup raakt niet beschadigd. De arts weet pas achteraf zeker dat het dit was: als uw kind na ongeveer tien dagen helemaal hersteld is.
Zeldzamer, maar belangrijk om niet te missen:
- Een ontsteking van gewricht of bot door bacteriën. Uw kind is ziek, heeft koorts en kan vaak niet op het been staan. Dit kan op elke leeftijd, het meest onder de 2 jaar. Het is spoed: binnen uren kan blijvende schade ontstaan.
- De ziekte van Perthes. De kop van het heupbot krijgt tijdelijk te weinig bloed. Vooral tussen 4 en 8 jaar, bij jongens vier tot vijf keer zo vaak; ongeveer 1 op de 1.000 kinderen krijgt het. Uw kind gaat mank lopen zonder duidelijk begin en de klachten duren weken tot maanden.
- Afglijden van de heupkop (vakterm: epifysiolyse). Vooral tussen 10 en 15 jaar, vaker bij jongens en bij overgewicht; zeldzaam. Soms begint het sluipend, met mank lopen en pijn in de knie; soms kan het kind ineens niet meer op het been staan. De behandeling is een operatie.
- Jeugdreuma.
- Een heup die niet goed is aangelegd (heupdysplasie), die soms pas opvalt als een kind gaat lopen.
- Heel zelden een kwaadaardige ziekte. Dan valt vaak op dat de pijn ’s nachts komt, en dat uw kind moe is of afvalt.
Wat komt op welke leeftijd het meest voor?
De richtlijn geeft per leeftijd de vaakste redenen voor pijn in de heup of mank lopen:
- 0 tot 2 jaar
- Ontsteking van gewricht of bot door bacteriën, breuk of kneuzing, heupdysplasie
- 2 tot 10 jaar
- Breuk of kneuzing, voorbijgaande heupontsteking, ontsteking door bacteriën, ziekte van Perthes, jeugdreuma, heupdysplasie, leukemie
- 10 tot 15 jaar
- Breuk of kneuzing, afglijden van de heupkop, gezwellen, botontsteking, heupdysplasie
Ook dichter bij de voet kan een reden zitten: een verschil in beenlengte kan mank lopen geven, en een kind met hielpijn in de groei spaart soms de hiel. De arts onderzoekt daarom rug, heupen, knieën, onderbenen en voeten.
Hoe ziet de arts het verschil?
- Voorbijgaande heupontsteking
- Leeftijd: vooral 4 tot 10 jaar.Koorts: geen, of wat verhoging.Ziek: nee.Lopen: mank, soms niet willen staan.Hoe lang: enkele dagen.
- Ziekte van Perthes
- Leeftijd: vooral 4 tot 8 jaar.Koorts: nee.Ziek: nee.Lopen: mank tot gewoon.Hoe lang: weken tot maanden, komt en gaat.
- Ontsteking door bacteriën
- Leeftijd: alle leeftijden.Koorts: ja, boven 38,5 graden.Ziek: ja.Lopen: kan niet op het been staan.Hoe lang: enkele dagen.
Dit is bedoeld als uitleg, niet om zelf de diagnose te stellen.
Gaat het vanzelf over?
Dat hangt van de oorzaak af, en die moet een arts eerst vaststellen.
- Voorbijgaande heupontsteking. De pijn wordt meestal na een paar dagen minder en is binnen tien dagen weg. Het kan terugkomen. Bij ongeveer 2 op de 100 kinderen blijkt later toch de ziekte van Perthes te spelen; daarom belt u opnieuw als het terugkomt of blijft.
- Ziekte van Perthes. Het herstel duurt jaren, onder controle van de kinderorthopeed.
- Ontsteking door bacteriën en afglijden van de heupkop. Gaan niet vanzelf over en moeten snel behandeld worden.
Wat kunt u zelf doen?
Eerst laten kijken. De adviezen hieronder gelden nadat de huisarts uw kind heeft gezien.
- Uw kind mag lopen als het dat zelf wil. Dwing het niet.
- Bij veel pijn een paar dagen rust. Een kussentje onder het bovenbeen, zodat het been licht gebogen ligt, kan prettig zijn.
- Paracetamol mag. Helpt dat niet genoeg, overleg dan met de huisarts.
- Let op koorts, ziek worden, erger worden en terugkomen, en bel dan opnieuw.
- Schrijf op wanneer het begon en of uw kind kort daarvoor is gevallen of ziek is geweest. De arts vraagt daarnaar.
Wat doet de arts?
De huisarts vraagt hoe en wanneer het begon, of er een val was, of uw kind koorts heeft of ziek was, en waar de pijn zit. Daarna bekijkt de arts het lopen en beweegt heupen, knieën en voeten.
Past het beeld bij een voorbijgaande heupontsteking, dan is een foto vaak niet nodig. Bij twijfel, koorts of klachten die langer dan tien dagen tot twee weken duren, volgt verder onderzoek: een röntgenfoto, een echo of bloedonderzoek.
Bij hoge koorts of een ernstig ziek kind, en bij verdenking op het afglijden van de heupkop, verwijst de arts dezelfde dag naar de kinderorthopeed.
Wat kan de podotherapeut doen?

Bij een kind dat mank loopt: eerst niets. Geen van de bronnen noemt de podotherapeut bij mank lopen, en de richtlijn zegt dat elk mank lopend kind binnen 24 uur naar de huisarts moet. Mank lopen staat ook op onze eigen lijst van signalen waarmee u eerst naar de arts gaat.
Komt u met een mank lopend kind bij ons, dan verwijzen wij u naar de huisarts.
Heeft een arts gekeken en ernstige oorzaken uitgesloten, en houdt uw kind klachten aan voeten of benen bij lopen of sporten? Dan kunt u bij ons terecht. De podotherapeut bekijkt dan hoe uw kind staat en loopt, en hoe voeten, knieën en heupen bewegen.
De richtlijn noemt de podotherapeut als mogelijke hulp, niet als eerste keus, bij twee oorzaken die een arts kan vinden: een beenlengteverschil en hielpijn in de groei.
Veelgestelde vragen over mank lopen bij kinderen
Mijn kind loopt ineens mank. Moet ik meteen naar de dokter?
Ja, laat de huisarts binnen een dag kijken. Meestal is het onschuldig, maar dat kan alleen een arts vaststellen.
Mijn kind loopt mank en heeft koorts. Wat nu?
Bel direct de huisarts of de huisartsenpost. Koorts samen met mank lopen of niet willen staan kan wijzen op een ontsteking door bacteriën, en dan telt elk uur.
Mijn kind is gevallen en loopt mank. Kan het gebroken zijn?
Dat kan, ook als u niets ziet. Een val of stoot is een van de twee vaakste oorzaken van mank lopen bij jonge kinderen. Laat de huisarts kijken; die beslist of een foto nodig is.
Mijn kind loopt mank maar zegt geen pijn te hebben. Kan dat?
Ja. Jonge kinderen kunnen pijn vaak niet goed aangeven. Sommige aandoeningen beginnen sluipend, met weinig pijn. Ook dan laat u een arts kijken.
Mijn peuter van 2 wil niet meer lopen. Is dat hetzelfde als mank lopen?
Ja, artsen nemen het even serieus. Onder de 2 jaar denkt de arts eerder aan een ontsteking door bacteriën, een breukje of de heup.
Wat is een heupontsteking?
Een voorbijgaande ontsteking van één heup, zonder bacteriën. Het is de vaakste oorzaak van mank lopen onder de 10 jaar en gaat binnen tien dagen vanzelf over.
Mijn kind heeft pijn in de knie en loopt mank. Is het dan de knie?
Niet altijd. Pijn uit de heup wordt vaak in de knie gevoeld. Vertel de arts dat uw kind mank loopt.
Het mank lopen is na een paar dagen over. Moet ik nog iets doen?
Nee, tenzij het terugkomt. Komt het terug, bel dan opnieuw: het kan weer een heupontsteking zijn, maar ook het begin van de ziekte van Perthes.
Kan het groeipijn zijn?
Niet als uw kind mank loopt. Groeipijn komt ’s avonds en ’s nachts, zit in beide benen en is ’s ochtends weg; het kind loopt overdag gewoon. Mank lopen past daar niet bij.
Kan het door de schoenen of de voeten komen?
Soms zit de reden in de voet. Dat bekijkt de arts ook. Is er niets ernstigs en blijft uw kind last houden van voeten of benen, dan kijken wij mee.
Mijn tiener loopt al weken een beetje mank en heeft pijn in de lies of knie?
Laat daar snel een arts naar kijken, ook als het meevalt. Bij tieners kan het afglijden van de heupkop zo beginnen, en dat wordt door de milde klachten vaak laat ontdekt.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ/TNO). JGZ-richtlijn Extremiteiten (opent in een nieuw tabblad). 2019, op de site aangeduid als in herziening.
- Urlings E, Staal H, Smeets J. Coxitis fugax en andere niet-traumatische heupaandoeningen bij kinderen (casuïstiek) (opent in een nieuw tabblad). Huisarts Wet 2022;65(9).
- Thuisarts.nl (NHG). Mijn kind heeft een heupontsteking (opent in een nieuw tabblad). Laatst gewijzigd 28 juli 2026.
- Gezondheid en Wetenschap (België). Manken en weigeren te stappen bij het jonge kind (opent in een nieuw tabblad). 19 februari 2019.
Deze pagina vervangt geen onderzoek door een arts. Loopt uw kind mank, bel dan de huisarts.
