Schimmelnagels (onychomycose): herkennen, laten zitten of behandelen

Een schimmelnagel is een nagel waar een schimmel in groeit. De nagel wordt dik, brokkelig en verkleurt. Veel mensen noemen het een kalknagel. Schimmelnagels zijn niet gevaarlijk. U hoeft er niets aan te doen. Ze gaan meestal niet vanzelf over. Wilt u er wel vanaf, dan kunnen tabletten van de huisarts helpen: bij ongeveer 6 op de 10 mensen verdwijnen de schimmelnagels ermee. Lak, crème en laser helpen volgens Thuisarts niet goed. Hebt u diabetes of een slechte doorbloeding en ziet u een wondje of ontsteking bij een nagel? Ga dan naar uw huisarts.

Een nagelknipper en een glazen nagelvijl op een opgevouwen witte handdoek, naast een paar opgevouwen grijze katoenen sokken

Wat is een schimmelnagel?

Een schimmelnagel is een ontsteking van de nagel door een schimmel. De vakterm is onychomycose. In gewone taal heet het een kalknagel, al heeft het niets met kalk te maken.

Het komt vooral voor aan de teennagels, het vaakst aan de grote en de kleine teen. Vingernagels doen zelden mee.

Schimmelnagels zijn niet gevaarlijk. Ze kunnen wel vervelend zijn en er niet mooi uitzien.

Hoe vaak komen schimmelnagels voor?

  • In onderzoeken onder de gewone bevolking had ongeveer 1 op de 12 mensen een schimmelnagel. Dit is een wereldwijd cijfer; Nederlandse cijfers vonden wij niet.
  • Het komt vaker voor bij ouderen, bij mensen met diabetes en bij mensen met een verminderde afweer.
  • Van de mensen met diabetes had in een overzicht van tien onderzoeken ongeveer 3 op de 10 een schimmelnagel.
  • Bij kinderen is het zeldzaam: in onderzoeken 0 tot 8 op de 100.

Wat is de oorzaak?

Een paar grijze badslippers op de rand van een zwembad, naast een opgevouwen witte handdoek

Schimmels zitten overal, ook op de huid van bijna iedereen. Een vetlaagje op de huid beschermt u ertegen. Verdwijnt dat laagje, bijvoorbeeld door vaak en lang douchen of baden, dan kan de schimmel in de huid en de nagels gaan groeien.

De schimmel begint vaak aan de rand van de nagel en groeit van daaruit de nagel in.

Wat de kans groter maakt:

  • Voetschimmel. Schimmel op de huid van de voet kan naar de nagels gaan.
  • Kleine wondjes rond de nagels en tussen de tenen.
  • Ouder worden, diabetes of een verminderde afweer.
  • Vochtige voeten in schoenen die niet ademen.
Lees meerLees minder

Zijn schimmelnagels besmettelijk? Ja. De schimmel zit in huidschilfers die op de vloer van zwembaden, douches en sportruimtes terechtkomen. De sporen overleven zelfs een was op 40 graden. Toch raken huisgenoten zelden besmet, en meestal is niet te achterhalen waar iemand het heeft opgelopen.

Hoe herkent u een schimmelnagel?

  • De nagel wordt dikker.
  • De nagel wordt brokkelig en broos.
  • De kleur verandert: witgeel, bruin of groen. Vaak begint het aan de zijkant van de nagel.
  • De nagel groeit trager en is lastiger te knippen.
  • Soms laat de nagel los.
  • Het kan één nagel zijn, of meerdere.
  • Meestal doet het geen pijn. Het gaat vooral om hoe het eruitziet.

Soms heeft u er ook voetschimmel bij: losse velletjes en scheurtjes tussen de tenen.

Is elke dikke, gele nagel een schimmelnagel?

Een handspiegel op een opgevouwen witte handdoek op een houten bankje, naast een tube crème

Nee. Ook andere dingen kunnen een nagel dik of verkleurd maken. Aan de buitenkant is het verschil niet betrouwbaar te zien, ook niet voor een arts.

Wie zeker wil zijn, laat een stukje nagel onderzoeken, onder de microscoop of in een laboratorium. Dat is vooral zinvol voordat u aan tabletten begint.

Lees meerLees minder

Bij mensen met de huidziekte psoriasis kan de nagel er net zo uitzien als een schimmelnagel. Een overzicht van onderzoek raadt aan om bij psoriasis aan de nagels ook op schimmel te laten testen.

Gaat een schimmelnagel vanzelf over?

Meestal niet. Zonder behandeling kunnen op den duur meer nagels meedoen, maar dat hoeft niet.

Niets doen is niet gevaarlijk. De huidartsen zeggen hetzelfde: zonder klachten is behandelen niet nodig.

Ook na een geslaagde behandeling kan de schimmel terugkomen.

Wat kunt u zelf doen?

  • Droog uw voeten goed af, ook tussen de tenen.
  • Was uw voeten zonder zeep, of spoel de zeep goed af.
  • Draag katoenen sokken en trek elke dag schone aan. De huidartsen raden aan sokken op minstens 60 graden te wassen.
  • Draag schoenen die ademen, zoals leer of linnen, en liever geen dichte schoenen van rubber of plastic. Wissel van schoenen, zodat ze kunnen drogen.
  • Draag slippers in zwembad, douche en kleedkamer.
  • Behandel voetschimmel met een crème tegen schimmel. Meer leest u op de pagina Voetschimmel.
  • Een dikke nagel kunt u dunner vijlen of met een puimsteen bewerken. Een pedicure kan dat ook doen.
  • Een losse nagel kunt u afplakken met een pleister. Weghalen is niet nodig.
  • Vindt u de nagel lelijk? Gewone nagellak mag, om hem minder te laten opvallen.

Wat helpt wel en wat helpt niet, volgens de bronnen?

Niets doen
Niet gevaarlijk en vaak genoeg. Zonder klachten is behandelen niet nodig.
Tabletten van de huisarts (terbinafine of itraconazol)
Het enige wat volgens Thuisarts goed werkt: bij ongeveer 6 op de 10 mensen verdwijnen de schimmelnagels. U slikt ze meestal 3 maanden. Daarna duurt het nog 6 tot 9 maanden voordat de teennagel schoon is uitgegroeid. Een Cochrane-overzicht van 48 onderzoeken bevestigt dat beide middelen duidelijk beter werken dan een nepmiddel, en dat terbinafine waarschijnlijk iets beter werkt.
Nadelen van tabletten
Niet bij zwangerschap, kinderwens of borstvoeding. Ze kunnen de werking van andere medicijnen veranderen, zoals bloedverdunners. Bijwerkingen zijn misselijkheid, overgeven en diarree, en er is een kleine kans op leverproblemen. Weeg daarom goed af of u ze wilt slikken.
Nagellak of vloeistof tegen schimmel
Thuisarts: helpt niet goed. De huidartsen: dringt onvoldoende door in de nagel. Een Cochrane-overzicht van 56 onderzoeken is iets milder: sommige middelen werken beter dan een nepmiddel, maar het aantal mensen dat echt geneest blijft laag, en in de onderzoeken werden ze 36 tot 48 weken lang gebruikt.
Crème tegen schimmel
Helpt niet goed bij de nagel. Wel bij voetschimmel op de huid.
Laser
Thuisarts en de huidartsen: werkt niet goed. Het Cochrane-overzicht vond drie kleine onderzoeken; na een jaar was er waarschijnlijk weinig of geen verschil met niets doen of een nepbehandeling. Een ander overzicht meldt wel goede uitkomsten, maar telde vooral onderzoeken zonder vergelijkingsgroep mee.
Lichttherapie
Thuisarts: helpt niet goed.
Middelen van de drogist, azijn, zuiveringszout
De lakken en vloeistoffen vallen onder “helpt niet goed”. Over huismiddelen lazen wij geen bron.
De nagel laten weghalen
Niet nodig.

Hebt u diabetes of een slechte doorbloeding?

  • Mensen met diabetes hebben vaker schimmelnagels. In onderzoek hing dat samen met minder gevoel in de voeten en met een hogere bloedsuiker over langere tijd.
  • Of een schimmelnagel bij diabetes de kans op een wond aan de voet groter maakt, is niet duidelijk. In een Amerikaans onderzoek bij ruim 1.200 veteranen met diabetes kregen mensen met schimmelnagels vaker een wond aan de voet. Een overzicht van tien onderzoeken vond dat verband niet duidelijk terug.
  • Tabletten kunnen ook bij diabetes, maar overleg met uw huisarts: ze kunnen de werking van andere medicijnen veranderen.

Wat u doet: kijk uw voeten en nagels regelmatig na. Uw huisarts vertelt u of dat elke dag nodig is. Knip uw nagels recht af en niet te kort. Lukt de verzorging niet goed, dan kan een pedicure helpen.

Maak een afspraak bij uw huisarts bij een wondje, een ontsteking of een plek met eelt aan uw voet of tenen, en bij voetschimmel. Laat het snel behandelen.

Wat kan de podotherapeut doen?

Eerlijk over het bewijs: een zool doet niets tegen een schimmel in de nagel. Geen van de bronnen noemt een zool, en geen van de bronnen noemt de podotherapeut bij schimmelnagels.

Wanneer naar de praktijk, en wanneer naar de huisarts?

Bij een schimmelnagel zonder last hoeft u nergens heen.

Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing als een dikke nagel pijn doet of knelt in uw schoen, of als u twijfelt wat er met de nagel aan de hand is. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10, wacht dan niet.

Maak op een werkdag een afspraak bij uw huisarts als:

  • u tabletten wilt proberen;
  • u diabetes of een slechte doorbloeding heeft en een wondje, ontsteking of eeltplek bij een nagel of op uw voet ziet;
  • u tabletten slikt en bijwerkingen krijgt.

Bel dezelfde dag uw huisarts of de huisartsenpost als u tabletten slikt en uw huid of oogwit geel wordt, uw ontlasting lichtgrijs of uw urine bruin wordt, of u erge jeuk krijgt. Stop dan met de tabletten.

Wordt de huid rond de nagel of uw voet rood, warm, dik en pijnlijk, of krijgt u koorts? Bel dan ook dezelfde dag.

Veelgestelde vragen over schimmelnagels

Is een kalknagel hetzelfde als een schimmelnagel?

Ja, kalknagel is de gewone naam voor een schimmelnagel. Maar niet elke dikke, gele nagel is een schimmelnagel: dat is alleen met onderzoek van de nagel zeker te zeggen.

Is een schimmelnagel besmettelijk?

Ja. De schimmel verspreidt zich via huidschilfers op vochtige vloeren. Huisgenoten raken toch zelden besmet.

Moet een schimmelnagel behandeld worden?

Nee. Het is niet gevaarlijk en u hoeft er niets aan te doen. Behandelen is een keuze als u er veel last van heeft.

Helpen lak, pleisters of vloeistof van de drogist?

Volgens Thuisarts niet goed. In onderzoek genazen met zulke middelen maar weinig mensen helemaal, ook na 36 tot 48 weken gebruik.

Helpt laseren?

Volgens Thuisarts en de huidartsen niet goed. Goed onderzoek is schaars en liet na een jaar weinig of geen verschil zien met niets doen.

Hoe goed werken tabletten, en hoe lang duurt het?

Bij ongeveer 6 op de 10 mensen verdwijnen de schimmelnagels. U slikt ze meestal 3 maanden. Daarna moet de nagel nog uitgroeien, en dat duurt maanden. De tabletten hebben bijwerkingen en gaan niet samen met alle medicijnen.

Moet de nagel eraf?

Nee, dat is niet nodig.

Kan een pedicure of podotherapeut een schimmelnagel behandelen?

De schimmel niet. Een pedicure kan een dikke nagel wel dunner maken, zodat hij minder knelt. Wat onze praktijk hierbij doet, leest u hierboven.

Komt een schimmelnagel terug na behandeling?

Dat kan. Droge voeten, schone sokken en slippers in het zwembad maken de kans kleiner.

Ik heb diabetes en dikke, gele nagels. Is dat erg?

Schimmelnagels komen bij diabetes vaak voor. Kijk uw voeten regelmatig na en ga naar uw huisarts bij een wondje, ontsteking of eeltplek.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb schimmelnagels (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 2 november 2026.
  2. Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. Patiëntenfolder Schimmelnagel (onychomycose) (opent in een nieuw tabblad).
  3. Kreijkamp-Kaspers S, e.a. Oral antifungal medication for toenail onychomycosis (opent in een nieuw tabblad). Cochrane Database of Systematic Reviews 2017;CD010031.
  4. Foley K, e.a. Topical and device-based treatments for fungal infections of the toenails (opent in een nieuw tabblad). Cochrane Database of Systematic Reviews 2020;CD012093.
  5. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb voetschimmel (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 1 juni 2026.
  6. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil mijn voeten goed verzorgen bij diabetes (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 16 december 2024.
  7. Navarro-Pérez D, e.a. Onychomycosis associated with diabetic foot syndrome: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Mycoses 2023.
  8. Boyko EJ, e.a. Prediction of diabetic foot ulcer occurrence using commonly available clinical information: the Seattle Diabetic Foot Study (opent in een nieuw tabblad). Diabetes Care 2006.
  9. Matricciani L, e.a. Safety and efficacy of tinea pedis and onychomycosis treatment in people with diabetes: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Journal of Foot and Ankle Research 2011;4:26.
  10. Wongyikul P, e.a. Global and regional prevalence, aetiology and socioeconomic distribution of onychomycosis: a systematic review and meta-analysis (2013-2023) (opent in een nieuw tabblad). Journal of Epidemiology and Community Health 2026.
  11. Vestergaard-Jensen S, e.a. Systematic review of the prevalence of onychomycosis in children (opent in een nieuw tabblad). Pediatric Dermatology 2022.
  12. Klaassen KM, e.a. The prevalence of onychomycosis in psoriatic patients: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology 2014.
  13. Ma W, e.a. Laser treatment for onychomycosis: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Medicine 2019.

Wanneer u een afspraak maakt bij onze praktijk, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten