Wat is de ziekte van Ledderhose?

Onder uw voet loopt een stevige band van bindweefsel van de hiel naar de tenen: de peesplaat. Bij de ziekte van Ledderhose maakt het lichaam op een of meer plekken in die peesplaat te veel bindweefsel aan. Zo ontstaan knobbels. De ziekte is goedaardig.
De knobbels zijn vaak 1 tot 2 centimeter groot. Ze zitten meestal aan de binnenkant of in het midden van de voetzool, in de holte van de voet.
Artsen noemen het ook plantaire fibromatose. De naam komt van de Duitse arts Georg Ledderhose, die de ziekte in 1897 beschreef.
Hoe herkent u het?

- Een of meer stevige knobbels onder de huid van de voetzool, meestal in de holte van de voet.
- De knobbels groeien langzaam.
- In het begin doen ze meestal geen pijn. Later kunnen ze pijn doen na staan of lopen, vooral aan de binnenkant van de voetzool.
- Mensen beschrijven een gevoel van spanning, druk of branden.
- De pijn kan komen bij inspanning en ook in rust.
- Bij ongeveer 1 op de 4 mensen zit het in beide voeten.
- Anders dan in de hand trekken de tenen meestal niet krom.
Lees meerLees minder
In een Nederlands onderzoek met 41 mensen met pijnlijke knobbels zagen onderzoekers dat zij bij het lopen minder druk zetten op het midden van de voet en meer op de hiel en de tenen. Zij lopen als het ware om de knobbels heen.
Bij wie komt het voor?
- De ziekte is zeldzaam: naar schatting 1 tot 2 op de 100.000 mensen hebben er klachten van.
- Het komt vooral voor op middelbare leeftijd. In het Nederlandse onderzoek waren de deelnemers gemiddeld 56 jaar.
- Volgens de overzichten komt het vaker voor bij mannen.
- Er is een verband met de ziekte van Dupuytren (dezelfde soort knobbels in de handpalm) en de ziekte van Peyronie. Van de mensen met Dupuytren heeft ongeveer 1 op de 10 ook knobbels in de voet.
- De oorzaak is niet bekend. In onderzoek is een samenhang gezien met diabetes, roken, veel alcohol, een stijve schouder (“frozen shoulder”), langdurig gebruik van een bepaald medicijn tegen epilepsie en herhaalde beschadiging. Erfelijke aanleg speelt mogelijk mee.
Is het Ledderhose, of iets anders?
- Eelt of een likdoorn
- Dat is verdikte huid. Bij Ledderhose zit de knobbel onder de huid, in de peesplaat.
- Pijn onder de hiel (fasciitis plantaris)
- Dat geeft pijn bij de hiel, het ergst bij de eerste stappen, zonder knobbel. Zolang er nog geen knobbel te voelen is, kan Ledderhose daarop lijken. Lees over pijn onder de hiel.
- Een andere bobbel
- Artsen willen bij een knobbel in de voet zeker weten dat het geen kwaadaardig gezwel is. Dat is zeldzaam, maar het is de reden om een nieuwe knobbel te laten beoordelen.
Hoe wordt het vastgesteld?
Meestal stelt de arts het vast door te kijken en te voelen. Een röntgenfoto van de voet is bij Ledderhose meestal normaal. Bij twijfel laat de arts een echo maken; soms een MRI-scan. Heel soms is een stukje weefsel nodig voor de zekerheid.
Hoe verloopt het? Gaat het vanzelf over?
Dat is slecht te voorspellen. De ziekte is blijvend en verloopt grillig: de knobbels kunnen een tijd groeien en dan vanzelf stoppen met groeien. Over het natuurlijke verloop is in onderzoek weinig bekend. De vooruitzichten zijn minder gunstig bij mensen met knobbels in beide voeten, meerdere knobbels of familieleden met de ziekte.
Ons advies: hebt u een knobbel waarvan u weet wat het is, en geeft hij pijn bij staan of lopen? Probeer de adviezen hieronder vier tot zes weken. Is de pijn dan niet minder, of wordt hij erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10? Wacht dan niet.
Opvallend: in het Nederlandse onderzoek ging ook de groep die een nepbehandeling kreeg er in een half jaar flink op vooruit (de pijn daalde van 5,6 naar 3,4 op een schaal van 0 tot 10). Of dat door het natuurlijke verloop kwam of door verwachting, weten de onderzoekers niet.
Wat kunt u zelf doen?

- Haal de druk van de knobbel. Draag schoenen met een zachte, dempende zool. Een zachte inlegzool kan de druk op de knobbel verminderen.
- Loop minder op blote voeten als dat pijn doet; de knobbels kunnen juist dan gevoelig zijn.
- Houd de knobbel in de gaten. Schrijf op wanneer u hem voor het eerst voelde en of hij groeit. Een foto om de paar maanden helpt.
- Verwacht niets van crèmes, supplementen of masseren: er is geen goed bewijs dat die de ziekte afremmen.
Deze adviezen komen van een Britse informatiepagina voor patiënten, niet uit een richtlijn; een richtlijn bestaat niet.
Wat helpt wel en wat is onzeker, volgens de bronnen?
Er is geen Nederlandse en geen internationale richtlijn voor de ziekte van Ledderhose. Het Zorginstituut schrijft dat er, behalve bestraling, geen behandeling is waarvan bewezen is dat ze werkt; de rest is gericht op het verlichten van de klachten.
- Afwachten en volgen
- Past bij knobbels die weinig of geen pijn geven.
- Schoenen en zolen die de druk verminderen
- Genoemd als eerste stap om de klachten te verlichten. Een vergelijkend onderzoek is er niet: een overzicht uit 2019 vond over alle behandelingen zonder operatie samen maar 5 onderzoeken met 35 mensen. Een artikel uit 2026 over de rol van de podotherapeut zegt dat de werking van zolen bij deze ziekte nog onderzocht moet worden.
- Injectie met een ontstekingsremmer
- Wisselende onderbouwing. De verlichting is vaak tijdelijk en de knobbel verandert er niet door.
- Shockwave
- Weinig bewijs bij deze ziekte.
- Bestraling (radiotherapie)
- De enige behandeling met een goed vergelijkend onderzoek. In het Nederlandse LedRad-onderzoek kregen 84 mensen bestraling of een nepbestraling. Na 12 maanden was de pijn gemiddeld 2,5 na bestraling en 3,6 na de nepbehandeling (schaal 0 tot 10); na 18 maanden 2,1 tegenover 3,4. Bijwerkingen waren vooral een rode of droge huid en een branderig gevoel; 95 op de 100 waren mild. Het Zorginstituut oordeelde in 2024 dat bestraling werkt bij mensen met klachten van Ledderhose. De behandeling is bedoeld voor mensen die door de klachten worden belemmerd in het dagelijks leven.
- Operatie
- Pas als het andere niet genoeg helpt. De knobbels komen na een operatie vaak terug; het volledig weghalen van de peesplaat geeft minder terugkeer dan alleen de knobbel weghalen.
Wat kan de podotherapeut doen?

Een voet zonder klachten behandelen wij in principe niet. Een knobbel die geen pijn doet, hoeft dus niet behandeld te worden.
Hebt u wel klachten bij staan of lopen, dan beginnen wij met een podotherapeutisch onderzoek: een gesprek over de klacht, voelen waar de pijn zit, de voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en de schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.
Meestal volgt daarna een traject van 12 weken met zolen op maat. De zolen ondersteunen het staan en lopen en verminderen de belasting op de plek waar de klacht zit.
Het traject van 12 weken
De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.
U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.
Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.
U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.
Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.
Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.
Eerlijk over het bewijs: een zool haalt de knobbel niet weg en remt de ziekte niet. De bronnen noemen zolen alleen om de druk op de knobbel te verminderen, en er is geen vergelijkend onderzoek dat laat zien hoeveel dat helpt. Dat de zool de klachten vermindert, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg. Blijven de klachten u belemmeren, dan is bestraling de behandeling waar het meeste bewijs voor is; daarvoor verwijst de huisarts u.
Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?
Eerst naar de huisarts met een knobbel in de voetzool die nog niemand heeft beoordeeld. De huisarts kan vaststellen wat het is en zo nodig een echo laten maken.
Maak ook een afspraak bij de huisarts als:
- de knobbel snel groeit of plotseling is ontstaan;
- de huid erboven rood, warm of kapot is, of u koorts hebt;
- u een wondje aan de voet hebt en diabetes;
- u ’s nachts pijn hebt die niet wegtrekt;
- de klachten u belemmeren in uw werk of dagelijks leven en u wilt weten of bestraling iets voor u is.
Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing. Maak een afspraak als u weet dat het Ledderhose is en de knobbel pijn geeft bij staan of lopen, als de pijn na vier tot zes weken niet minder is of erger wordt, of als u de pijn een 7 of hoger geeft.
Veelgestelde vragen over knobbels in de voetzool
Is een knobbel in mijn voetzool kanker?
De ziekte van Ledderhose is goedaardig. Omdat een knobbel heel soms iets anders is, laat u een nieuwe knobbel eerst door de huisarts beoordelen.
Gaan de knobbels vanzelf weg?
Daar is weinig over bekend. De groei kan vanzelf stoppen; de ziekte zelf is blijvend.
Wordt het steeds erger?
Dat is niet te voorspellen. Bij sommige mensen blijft het jaren gelijk, bij anderen groeien de knobbels langzaam.
Krijg ik het ook in mijn handen?
Er is een verband met de ziekte van Dupuytren in de hand, maar lang niet iedereen krijgt beide.
Trekken mijn tenen krom, zoals vingers bij Dupuytren?
Meestal niet.
Helpt een steunzool?
Een zool kan de druk op de knobbel verminderen. Hoeveel dat helpt, is niet onderzocht, en de knobbel verdwijnt er niet door.
Helpt masseren of een crème?
Daar is geen goed bewijs voor.
Wat is bestraling bij Ledderhose?
Een behandeling in het ziekenhuis met een lage dosis straling op de voetzool: twee keer een reeks van vijf bestralingen, met ongeveer tien weken ertussen. In onderzoek gaf dat na een jaar minder pijn dan een nepbehandeling. Uw huisarts kan u verwijzen.
Moet het geopereerd worden?
Meestal niet. De knobbels komen na een operatie vaak terug. Voor ons is opereren altijd de allerlaatste stap.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- Zorginstituut Nederland. Standpunt Radiotherapie bij M. Ledderhose (opent in een nieuw tabblad). 21 augustus 2024.
- De Haan A, e.a. Radiotherapy for Ledderhose disease: results of the LedRad-study, a prospective multicentre randomised double-blind phase 3 trial (opent in een nieuw tabblad). Radiotherapy and Oncology 2023;185:109718.
- Stewart BD, Nascimento AF. Palmar and plantar fibromatosis: a review (opent in een nieuw tabblad). Journal of Pathology and Translational Medicine 2021;55:265-270.
- Fuiano M, e.a. Current concepts about treatment options of plantar fibromatosis: a systematic review of the literature (opent in een nieuw tabblad). Foot and Ankle Surgery 2019;25:559-564.
- Carroll P, e.a. Plantar fibromatosis: pathophysiology, surgical and nonsurgical therapies: an evidence-based review (opent in een nieuw tabblad). Foot and Ankle Specialist 2018;11:168-176.
- De Haan A, e.a. Effect of painful Ledderhose disease on dynamic plantar foot pressure distribution during walking: a case-control study (opent in een nieuw tabblad). The Foot 2023;56:101990.
- Dupuytren’s UK. Ledderhose Disease: Diagnosis, Treatment & Radiotherapy (opent in een nieuw tabblad).
- Tedeschi R. The role of podiatric treatment in Ledderhose disease management (opent in een nieuw tabblad). Clinical Medicine Insights: Arthritis and Musculoskeletal Disorders 2026;19:11795441251392297.
- Adler L, Dixon M. Plantar Fibromatosis (opent in een nieuw tabblad). StatPearls. Bijgewerkt 2026.
Hoe lang u het zelf probeert, wanneer u een afspraak maakt en ons advies over opereren, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.
