Bekkenpijn (bekkeninstabiliteit)

Bekkenpijn is pijn op uw schaambeen, onder in uw rug of in uw billen. Het komt veel voor tijdens en na een zwangerschap. Het is vervelend, maar niet gevaarlijk: er gaat niets kapot als u beweegt. Na de bevalling gaat het meestal vanzelf over. Uw verloskundige of huisarts is uw eerste aanspreekpunt, en een bekkenfysiotherapeut kan u helpen. Hier leest u ook wat de podotherapeut voor u kan doen.

Het bekken van een volwassen vrouw van voren in 3D: de schaambeenverbinding onder in het midden gloeit rood, en hoger, waar het heiligbeen aan de bekkenhelften vastzit, gloeien de twee SI-gewrichten

Wat is bekkenpijn?

Het bekken van een volwassen vrouw van achteren in 3D: het heiligbeen in het midden, en links en rechts ervan een rood gloeiend SI-gewricht waar banden over de naad tussen heiligbeen en bekkenhelft lopen
Het bekken van achteren. Links en rechts van het heiligbeen zitten de SI-gewrichten. Bij bekkenpijn kan het daar pijn doen, of voor op de schaambeenverbinding.

Uw bekken is een ring van botten onderaan uw rug. Achter zit het heiligbeen, het onderste deel van uw wervelkolom. Aan beide kanten zit een bekkenhelft. Achter zijn die botten verbonden in twee gewrichten laag in uw rug, de SI-gewrichten. U vindt ze ter hoogte van de twee kuiltjes naast uw wervelkolom. Voor zitten de schaambeenderen aan elkaar vast, in de schaambeenverbinding. Banden houden de botten bij elkaar.

Bij bekkenpijn doet een van die plekken pijn, of meer tegelijk: de schaambeenverbinding voor, de SI-gewrichten achter, of allebei. Zorgverleners noemen het zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn: bekkenpijn die met een zwangerschap samenhangt.

Lees meerLees minder

Veel mensen kennen deze klacht als bekkeninstabiliteit. Fysiotherapeuten raden dat woord af in hun richtlijn. Het klinkt alsof uw bekken los zit, en dat is in onderzoek nooit aangetoond. Het woord maakt mensen ook onzeker over hun herstel. Daarom gebruiken wij op deze pagina het woord bekkenpijn.

Hoe voelt bekkenpijn?

Soms gaat u er anders door lopen, een beetje waggelend. Sommige vrouwen hebben opeens het gevoel dat ze geen controle meer hebben over één been. Door de pijn kunnen gewone dingen van elke dag moeilijker worden.

Is het bekkenpijn of iets anders?

Niet elke pijn onder in uw buik of in uw rug is bekkenpijn. Let op deze verschillen:

Bekkenpijn

De pijn zit op het schaambeen, onder in uw rug bij de kuiltjes, of in uw billen. Hij verandert als u van houding wisselt of beweegt.

Pijn aan de zijkant van uw buik

Pijn alleen onder in uw buik, of alleen aan de zijkant van uw heupen, heeft meestal een andere oorzaak. Pijn aan de zijkanten van de groeiende baarmoeder heet ook wel bandenpijn.

Pijn die ver in uw been uitstraalt

Straalt de pijn uit tot voorbij uw knie, of hebt u meer pijn in uw been dan in uw bekken? Dan kan er iets anders aan de hand zijn, bijvoorbeeld een geprikkelde zenuw.

Twijfelt u? Bespreek het met uw verloskundige of huisarts.

Wie krijgt bekkenpijn?

Bekkenpijn komt veel voor in de zwangerschap. De kans is groter als u vóór uw zwangerschap al eens rugpijn had, of als u bij een vorige zwangerschap ook bekkenpijn had. Roken lijkt ook een kleine rol te spelen.

  • 84 procent van de zwangeren in een groot Nederlands onderzoek had ergens in de zwangerschap pijn in het bekken of de onderrug.
  • 1 op de 4 vrouwen met bekkenpijn in de zwangerschap heeft veel pijn.
  • 31 procent had twee weken na de bevalling nog pijn.

Hoe ontstaat bekkenpijn?

Zijaanzicht van het skelet van een zwangere romp in 3D: de onderrug iets holler, het heiligbeen als één bot met een kort staartbeen tussen de bekkenhelften en een lichte, doorschijnende bolle buik voor de wervelkolom; de banden bij het SI-gewricht achter in het bekken gloeien rood
Als de buik groeit, verandert de stand van uw rug en bekken. De banden rond de SI-gewrichten worden in de zwangerschap soepeler.

Hoe bekkenpijn precies ontstaat, weten onderzoekers niet. Waarschijnlijk spelen twee dingen mee:

Uw lichaam verandert
U wordt zwaarder en uw buik groeit naar voren. Daardoor gaat u anders zitten, staan en lopen. U gebruikt dan spieren die normaal meer rust hebben.
De banden worden soepeler
De banden die uw bekken bij elkaar houden, worden in de zwangerschap wat losser. Zo gaat de bevalling makkelijker.
Lees meerLees minder
Wanneer het begint
De pijn kan al vroeg in de zwangerschap beginnen. Meestal wordt hij geleidelijk erger naarmate de zwangerschap vordert. In de laatste maanden kan hij weer wat minder worden.
Pas na de bevalling
Heel soms begint de pijn pas tijdens of vlak na de bevalling, met hevige pijn op het schaambeen. Ook dan is het vooruitzicht meestal goed.
Een val of ongeluk
Is uw bekken eerder geraakt bij een val of ongeluk, dan is de kans op bekkenpijn in de zwangerschap mogelijk groter. Dit noemt de Britse gezondheidsdienst NHS.

Hoe wordt bekkenpijn vastgesteld?

Wat kunt u zelf doen bij bekkenpijn?

Blijf in beweging, maar verdeel uw krachten over de dag. Thuisarts geeft deze adviezen:

  • Beweeg regelmatig, bijvoorbeeld door te wandelen of te zwemmen. Gaat het meer pijn doen, rust dan even.
  • Krijgt u pijn als u lang achter elkaar beweegt? Neem dan vaker een korte pauze. Zo houdt u het langer vol.
  • Doe niet te veel zware dingen achter elkaar. Verdeel ze over de dag, of vraag of iemand helpt.
  • Wilt u uit bed komen? Draai eerst op uw zij en duw dan pas uw bovenlichaam omhoog.
Lees meerLees minder
  • Uit de auto stappen. Leg glad plastic op de stoel. Dan draait u makkelijker met uw benen naar buiten. Haal het weg voordat u gaat rijden.
  • Tillen. Buig door uw knieën als u iets optilt of van de grond pakt.
  • Aankleden en schoenen. Kleed u zittend aan. Instapschoenen besparen u bukken en draaien. Kies schoenen die uw voeten steun geven.
  • Luister naar uw grenzen. Let er vooral op hoe snel de pijn na een activiteit weer zakt. Duurt het herstel lang, doe er dan de volgende keer minder van.
  • Pijnstiller. Neem zo nodig paracetamol. Wilt u het langer dan een paar dagen gebruiken? Vraag dan eerst aan uw verloskundige of huisarts of dat mag.

Waarom staan hier geen oefeningen?

Oefeningen bij bekkenpijn horen bij een bekkenfysiotherapeut. Die kijkt welke oefeningen bij uw klachten passen, maakt een plan en legt uit hoe u ze goed doet.

De verloskundigen waarschuwen dat u de klachten erger kunt maken als u zonder goed advies op eigen houtje gaat oefenen. Een bekkenfysiotherapeut bij u in de buurt vindt u via deverloskundige.nl (opent in een nieuw tabblad).

Gaat bekkenpijn vanzelf over?

Bij de meeste vrouwen gaat bekkenpijn na de bevalling vanzelf over. In de eerste weken na de bevalling wordt de pijn vaak snel minder. Soms houdt u nog weken tot maanden klachten.

Ons advies: bent u zwanger, bespreek de pijn dan met uw verloskundige. Bent u bevallen en beweegt u na vier weken nog moeilijk, of wordt de pijn erger? Bel dan uw huisarts, of ga naar een bekkenfysiotherapeut. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10? Wacht dan niet en neem meteen contact op met uw verloskundige of huisarts.

Lees meerLees minder

Spanning, somberheid en angst om te bewegen lijken invloed te hebben op hoe lang de pijn blijft. Bent u bang om te bewegen, of wordt u somber van de pijn? Bespreek dat met uw huisarts.

Duurt de pijn lang en houdt u veel last, dan kan de huisarts u doorsturen naar het ziekenhuis. Daar werkt dan een team van zorgverleners samen, bijvoorbeeld een gynaecoloog, een bekkenfysiotherapeut en een psycholoog. Zo’n team is er niet in elk ziekenhuis.

Wat kan de podotherapeut doen bij bekkenpijn?

Een podotherapeut laat een patiënt een zool zien en legt uit wat die doet

De behandeling van bekkenpijn ligt vooral bij de bekkenfysiotherapeut. Daar worden uw spieren sterker en leert u beter met de pijn om te gaan. U hebt er geen verwijzing van de huisarts voor nodig. De podotherapeut kijkt naar uw voeten, uw schoenen en hoe u loopt.

Lees meerLees minder

Pas na het onderzoek kiezen wij samen met u wat bij u past. Zo verloopt het:

  1. Onderzoek. De podotherapeut kijkt of uw voeten, uw schoenen of een verschil in beenlengte meespelen. U hoort wat wij zien en wat wij adviseren.

  2. Behandeling op maat. Wat wij inzetten, hangt af van wat het onderzoek laat zien.

  3. Controle na zeven tot acht weken. Wij bekijken samen hoe het gaat en passen de behandeling zo nodig aan.

De behandeling kan bestaan uit:

  • Advies over schoenen en lopen, afgestemd op uw zwangerschap of de tijd na de bevalling.
  • Een zool op maat, gemaakt na een 3D-scan van uw voet, als uw voetstand of een beenlengteverschil meespeelt. Lees eerst vraag 6.
    Zooltherapie

Kunt u bekkenpijn voorkomen?

Niet altijd. Volgens de richtlijn voor fysiotherapeuten zijn de oorzaken van bekkenpijn meestal niet te beïnvloeden. Wel kunt u dit doen:

  • Blijf bewegen in uw zwangerschap. In onderzoek hadden zwangeren die acht tot twaalf weken een oefenprogramma volgden, minder vaak pijn in hun rug en bekken.
  • Stop met roken als u zwanger wilt worden.
  • Had u bij een vorige zwangerschap bekkenpijn? Bespreek dan vroeg in uw nieuwe zwangerschap met uw verloskundige wat u kunt doen.

Wanneer naar de verloskundige, de huisarts of de podotherapeut?

Uw verloskundige of huisarts is het eerste aanspreekpunt bij bekkenpijn. Naar de podotherapeut gaat u als u wilt laten kijken of uw voeten, schoenen of beenlengte meespelen. Meer hierover leest u bij Gaat bekkenpijn vanzelf over?

Bel direct uw huisarts of de huisartsenpost als u naast bekkenpijn ook een van deze dingen merkt:

  • U hebt pijn bij het plassen en u voelt zich ziek of hebt koorts.
  • U verliest bloed uit uw vagina.
  • U kunt niet plassen terwijl u wel moet, of u kunt uw plas of ontlasting niet ophouden.
  • U voelt niets meer bij uw vagina en anus.
  • U hebt opeens minder kracht in uw been.

Bel op een werkdag uw huisarts als u naast bekkenpijn ook pijn hebt bij het plassen, veel vaker moet plassen dan normaal, of als de afscheiding uit uw vagina anders ruikt of een andere kleur heeft. Bel ook als u door de pijn steeds moeilijker loopt, als de pijn niet verandert als u van houding wisselt, of als de pijn uitstraalt tot voorbij uw knie.

Veelgestelde vragen over bekkenpijn

Is bekkenpijn schadelijk voor mijn baby?

Nee. Voor uw baby kan het geen kwaad. Voor uzelf kan het wel veel pijn doen, en het bewegen lastig maken.

Kan ik gewoon bevallen als ik bekkenpijn heb?

Meestal wel. De meeste vrouwen met bekkenpijn kunnen gewoon vaginaal bevallen. Bekkenpijn is geen reden om vooraf een keizersnede af te spreken. Vragen over uw bevalling bespreekt u met uw verloskundige.

Helpt een bekkenband?

Dat is niet bewezen. Een bekkenband is een band die u strak om uw heupen draagt. In onderzoek gaf de band soms iets minder pijn, maar die onderzoeken waren niet sterk. De richtlijn voor fysiotherapeuten raadt aan de band zo weinig mogelijk te dragen, bijvoorbeeld alleen op zware momenten als u hem prettig vindt. Na de bevalling bouwt u hem zo snel mogelijk af.

Kan ik blijven werken?

Lukt het door uw werk niet om goed te bewegen en genoeg rust te nemen? Bespreek het dan met de bedrijfsarts. Die kijkt met u mee, bijvoorbeeld naar aanpassingen in uw werk of tijdelijk minder werken. Uw werkgever moet ervoor zorgen dat u veilig en gezond kunt werken.

Ik ben niet zwanger, maar heb wel pijn in mijn bekken. Wat nu?

Dan kan de pijn andere oorzaken hebben, bijvoorbeeld de spieren van uw bekkenbodem. Hebt u langer dan een week pijn onder in uw buik of in uw bekken? Bel dan uw huisarts. Zit de pijn vooral onder in uw rug of in uw bil, lees dan ook over pijn onder in de rug (SI-gewricht).

Helpen steunzolen of tape bij bekkenpijn?

Dat weten wij niet. De richtlijn voor fysiotherapeuten noemt ze niet, en wij vonden er geen onderzoek naar.

Heb ik een verwijzing nodig, en wat kost het?

Voor de podotherapeut hebt u geen verwijzing nodig. Het eerste onderzoek kost € 150. Podotherapie wordt niet vergoed uit de basisverzekering; uw aanvullende verzekering kan een deel vergoeden. Bekijk alle tarieven en vergoedingen. De bekkenfysiotherapeut wordt vaak geheel of voor een deel vergoed. Vraag dat na bij uw zorgverzekeraar.

Wat mag ik nog wel doen?

Bijna alles. U mag fietsen, met uw benen over elkaar zitten en op uw rug of uw zij slapen. Vermijd wel situaties waarin u makkelijk valt of uitglijdt, en probeer geen zware inspanning uit.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik ben zwanger en heb bekkenpijn (opent in een nieuw tabblad).
  2. Thuisarts.nl. Ik heb pijn onder in mijn buik en in mijn bekken (vrouw) (opent in een nieuw tabblad).
  3. Thuisarts.nl. Ik heb pijn in mijn onderrug (opent in een nieuw tabblad).
  4. KNGF. Richtlijn Zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn (opent in een nieuw tabblad). 2009, modulaire herziening 2017.
  5. De Verloskundige (KNOV). Bekkenpijn en bekkenklachten (opent in een nieuw tabblad).
  6. Catharina Ziekenhuis. Bekkenpijn, bekkenstabiliteit en zwangerschap (GYN-033, 2015; tekst overgenomen van de NVOG).
  7. NHS (Verenigd Koninkrijk, als aanvulling). Pelvic pain in pregnancy (opent in een nieuw tabblad).
  8. Liddle SD, Pennick V. Interventions for preventing and treating low-back and pelvic pain during pregnancy. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015;(9):CD001139.
  9. Lauridsen J, Dalbøge A, Jahn A. The effect of pelvic belts to manage low back and pelvic pain during pregnancy: a systematic review and meta-analysis. Midwifery 2025;148:104529.

Wat de podotherapeut bij bekkenpijn onderzoekt en behandelt, en ons advies over wanneer u contact opneemt, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten