Pijn aan de buitenkant van de enkel (peroneuspezen): oorzaken en wat helpt

Aan de buitenkant van uw enkel lopen twee pezen: de peroneuspezen. Ze kunnen geïrriteerd raken door overbelasting, inscheuren na een zware verzwikking of uit hun gootje schieten. U voelt pijn achter of onder de buitenste enkelknobbel, vaak met een zwelling. De behandeling begint bijna altijd zonder operatie: minder belasten, stevige schoenen en soms een brace of zolen. Peesklachten zijn taai en kunnen lang duren.

Onderbenen en effen leren wandelschoenen van iemand op een schuin, ongelijk bospad met boomwortels

Wat zijn de peroneuspezen?

De enkel en voet van de buitenkant in 3D met botten en een beetje spierweefsel; twee pezen lopen achter de buitenste enkelknobbel langs, de ene naar de buitenrand van de voet, de andere onder de voet door

De peroneuspezen zijn twee pezen aan de buitenkant van uw enkel. Ze komen van de spieren aan de buitenkant van uw kuit, lopen achter het kuitbeen langs naar de voet en zitten vast aan de middenvoetsbeentjes.

Ze helpen bij het bewegen van de enkel en van de buitenrand van de voet, en ze houden de enkel stevig.

Welke drie problemen kunnen de pezen geven?

Irritatie of ontsteking
Dit ontstaat meestal langzaam, door overbelasting.
Een scheur
Die ontstaat meestal plotseling, bijvoorbeeld bij een zware verzwikking. Meestal scheurt de korte peroneuspees. Een scheur kan ook ontstaan door overbelasting of bij een ziekte zoals diabetes of reuma. Soms wordt een scheur pas laat ontdekt, omdat hij niet altijd klachten geeft.
Pezen die uit hun gootje schieten
De pezen schieten uit hun gootje of over elkaar heen. Dat kan gebeuren bij omzwikken. De pezen gaan vanzelf terug, maar het kan opnieuw gebeuren als het bandje dat ze op hun plek houdt is uitgerekt.

Hoe voelen klachten van de peroneuspezen?

Hoe ontstaan de klachten?

De benen en hardloopschoenen van een hardloper van achteren, op een zijwaarts aflopende wegberm van grind en gras

Irritatie van de pezen komt door te veel of te eenzijdige belasting. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis noemt:

  • steeds dezelfde beweging, lang achter elkaar;
  • rennen op een ongelijke ondergrond, sporten en veel lopen;
  • verkeerde schoenen;
  • overgewicht;
  • een afwijkende stand van de voet;
  • een training die te snel is opgebouwd, en vermoeidheid.

Klachten van deze pezen ontstaan ook vaak na een verzwikte enkel.

Lees meerLees minder

Welke voetstand? Een internationale groep deskundigen noemt de holle voet waarbij de hiel naar binnen kantelt. De pezen aan de buitenkant worden dan steeds zwaarder belast, en dat kan de kans op klachten vergroten.

Is het de pees, of iets anders?

Pijn aan de buitenkant van de enkel komt niet altijd van de pezen.

Net verzwikt, dik en blauw
Zie Verzwikte enkel.
De enkel voelt niet stevig of klapt steeds om
Zie Instabiele enkel.
Pijn in het kuiltje vóór de buitenste enkelknobbel
Zie Pijn in het holletje onder de buitenenkel.
Pijn achter en onder de knobbel, langs de pezen
Dat past bij de peroneuspezen.

Deze klachten komen vaak samen voor.

Hoe wordt het vastgesteld?

Hoe lang duurt het?

Peesklachten zijn langdurig en hardnekkig. Volgens het Jeroen Bosch Ziekenhuis kunnen ze wel een jaar duren. Geduld en de belasting goed doseren horen bij de behandeling.

Wat kunt u zelf doen?

Een stevige wandelschoen van achteren gezien, met een brede zool en een stevige hielkap, op een lichte houten ondergrond
  • Belast de enkel tijdelijk minder. Doe minder aan sport of stop er even mee.
  • Bouw daarna rustig weer op, binnen de grens van de pijn.
  • Draag stabiele schoenen met een brede basis en een stevige hielkap. Een schoen met een zool die afrolt, maakt het lopen lichter.
  • Vermijd ongelijke grond zolang de pees geïrriteerd is.
  • Val af als u te zwaar bent. Overgewicht staat bij de oorzaken.

Wat kan de arts doen?

  • Een brace of gips om de pezen rust te geven. Gips is er vooral voor een plotseling letsel, of als u bijna niet op de voet kunt staan.
  • Fysiotherapie met oefeningen die de enkel stabieler maken. De deskundigen raden aan de pees niet te lang stil te houden en op tijd weer te gaan oefenen.
  • Zolen op maat bij een afwijkende voetstand.
  • Een injectie met een ontstekingsremmer kan soms helpen. Het ziekenhuis geeft die liever bij de aanhechting dan in de pees zelf. De deskundigen zijn het over zulke injecties niet eens.
  • Shockwave kan worden overwogen als de eerste maatregelen na ongeveer drie maanden niet helpen.
  • Een operatie is soms nodig, bijvoorbeeld om een gescheurde pees te hechten. Volgens de deskundigen is een operatie alleen bedoeld voor mensen met klachten. In een overzicht van negen onderzoeken verbeterden de klachten na een operatie duidelijk, maar kreeg bijna 4 op de 10 mensen een complicatie.

Wat kan de podotherapeut doen?

Een podotherapeut en een patiënt kijken samen naar een scherm met een 3D-voetmodel; op tafel liggen modellen van voeten

Bij pijn van de peroneuspezen kijken wij vooral naar de stand van uw voet en hiel en naar uw schoenen. Een voet zonder klachten behandelen wij in principe niet.

Wij beginnen met een podotherapeutisch onderzoek. Dat is een gesprek over uw klacht, voelen waar de pijn zit, uw voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en uw schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.

Meestal volgt een traject van 12 weken met zolen op maat, om het staan en lopen te ondersteunen en de belasting op het pijnlijke gebied te verminderen.

Het traject van 12 weken

  1. De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.

  2. U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.

  3. Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.

  4. U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.

  5. Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.

  6. Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.

Eerlijk over het bewijs: het Jeroen Bosch Ziekenhuis schrijft dat zolen op maat bij een afwijkende voetstand een oplossing kunnen bieden. Een internationale groep deskundigen noemt zolen en het aanpassen van activiteiten om een pees met een scheur te ontlasten. Dat zijn adviezen van artsen, geen uitkomsten van vergelijkend onderzoek: de deskundigen zeggen zelf dat de praktijk vooral op ervaring en kleine onderzoeken rust. Onderzoek dat zolen bij deze klacht vergelijkt met niets doen, vonden wij niet. Dat de zool het herstel helpt, is ook de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar. Soms is een zool alleen niet genoeg. Peesklachten kunnen langer duren dan 12 weken.

Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?

Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing. Probeer eerst 4 tot 6 weken minder te belasten en stevige schoenen te dragen. Wordt het niet beter of juist erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10, wacht dan niet.

Eerst naar de huisarts bij:

  • niet op de voet kunnen staan, of klachten na een val of een zware verzwikking;
  • een knap of plop bij het omzwikken, gevolgd door pijn en zwelling achter de knobbel;
  • pezen die u voelt of ziet verspringen over de enkelknobbel;
  • plotseling krachtverlies bij het optillen van de buitenrand van de voet;
  • een enkel die rood, dik en warm is, of koorts;
  • pijn in de nacht die niet wijkt.

Veelgestelde vragen over pijn aan de buitenkant van de enkel

Welke pees zit aan de buitenkant van de enkel?

Twee pezen: de korte en de lange peroneuspees. Ze lopen achter de buitenste enkelknobbel langs naar de voet.

Is het een peesontsteking?

Meestal gaat het om een pees die door overbelasting geïrriteerd is. Het ziekenhuis spreekt van irritatie “of zelfs ontsteking”.

Mag ik blijven lopen of hardlopen?

Doe tijdelijk minder of stop even met sporten, en bouw daarna op binnen de grens van de pijn.

Hoe weet ik of de pees gescheurd is?

Dat is van buiten niet zeker te zeggen. Minder kracht in de buitenrand van de voet, een enkel die minder stevig voelt en pijn met zwelling achter en onder de knobbel passen erbij. Een echo of MRI geeft uitsluitsel.

Mijn enkel klikt aan de buitenkant. Wat is dat?

Dat kan komen doordat de pezen uit hun gootje schieten. Laat dat door een arts beoordelen.

Hoe lang duurt het herstel?

Peesklachten zijn hardnekkig en kunnen een jaar duren.

Helpen zolen?

Bij een afwijkende voetstand kunnen zolen op maat een oplossing bieden, schrijft het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Vergelijkend onderzoek is er niet. In onze ervaring helpen ze de pees te ontlasten.

Wanneer is een operatie nodig?

Soms, bijvoorbeeld bij een scheur die klachten blijft geven of pezen die steeds verspringen. De behandeling begint bijna altijd zonder operatie. Voor ons is opereren de laatste stap.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Jeroen Bosch Ziekenhuis. Klachten aan de peroneus pezen (opent in een nieuw tabblad). Code ORP-106, laatste revisie 2 november 2026.
  2. Jeroen Bosch Ziekenhuis. Klachten aan de peroneus pezen, conservatieve behandeling (opent in een nieuw tabblad). Laatste revisie 26 november 2024.
  3. Van Dijk PA, Miller D, Calder J, e.a. The ESSKA-AFAS international consensus statement on peroneal tendon pathologies (opent in een nieuw tabblad). Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy 2018;26:3096-3107.
  4. Mercer NP, Gianakos AL, Mercurio AM, Kennedy JG. Clinical outcomes of peroneal tendon tears: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Journal of Foot and Ankle Surgery 2021.

Hoe lang u het zelf probeert en wanneer u een afspraak maakt, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten