Stressfractuur van het hielbeen: herkennen en wat u nu doet

Een stressfractuur is een klein breukje in het bot dat ontstaat door overbelasting, niet door een val. Een ander woord is vermoeidheidsbreuk. In het hielbeen geeft het pijn in de hiel die erger wordt als u erop staat of loopt. Denkt u aan een stressfractuur, ga dan eerst naar uw huisarts. Het breukje is alleen met een foto of scan vast te stellen, en de behandeling is rust en minder belasten onder begeleiding van een arts. Het geneest meestal goed.

Een voet in 3D van opzij, met alleen de botten en banden: in het achterste deel van het hielbeen loopt één fijn haarscheurtje dat zacht rood gloeit

Wat is een stressfractuur van het hielbeen?

Het hielbeen in 3D van opzij, met een fijn haarscheurtje dat schuin van boven naar onder door het achterste deel van het bot loopt en zacht rood gloeit

Bot wordt bij elke stap een klein beetje belast en herstelt daar weer van. Is de belasting te zwaar of volgt ze te snel op elkaar, dan kan het bot het herstel niet bijhouden en ontstaat er een breukje. Er zijn twee soorten:

  • een gezond bot dat te veel te verduren krijgt, bijvoorbeeld bij een sporter;
  • een kwetsbaar bot dat de gewone belasting niet aankan, bijvoorbeeld bij botontkalking.

In het hielbeen ontstaat het door het steeds opnieuw neerkomen op de hiel, vooral op een harde ondergrond. Ook de trek van de achillespees aan het hielbeen speelt mogelijk mee.

Lees meerLees minder

Hoe vaak komt het voor? Het is een zeldzame oorzaak van hielpijn. In een onderzoek onder Finse militairen ging het om ongeveer 2,6 gevallen per 10.000 mensen per jaar. De meeste breukjes zitten achter in het hielbeen. Vaak is er tegelijk een overbelasting van een ander botje in de voet.

Hoe voelt een stressfractuur van het hielbeen?

Wie krijgt een stressfractuur van het hielbeen?

Dit zijn de mensen bij wie het vaker voorkomt:

  • mensen die veel lopen, rennen of springen: hardlopers, militairen, dansers;
  • mensen die net zijn begonnen met sporten, of die plotseling langer of zwaarder zijn gaan trainen;
  • mensen die veel wandelen zonder dat ze dat gewend zijn;
  • vrouwen, vooral bij een onregelmatige menstruatie, een eetstoornis of botontkalking;
  • mensen die al eerder een stressfractuur hadden.
Lees meerLees minder

Een overzichtsartikel noemt ook een laag vitamine D-gehalte en de vorm van de voet, zoals een holvoet of platvoet, als factoren die kunnen meespelen.

Is het een stressfractuur, of hielspoor?

Een stressfractuur van het hielbeen lijkt op pijn van de peesplaat onder de voet (hielspoor of fasciitis plantaris) en wordt daar gemakkelijk voor aangezien.

Twee voeten in 3D naast elkaar, in dezelfde hoek: links gloeit de peesplaat onder de hiel rood, rechts gloeit een fijn haarscheurtje in het hielbeen
Peesplaat
De pijn zit onder de hiel, aan de binnenkant, en is het ergst bij de eerste stappen na het opstaan. Daarna zakt hij wat. Zie Pijn onder de hiel.
Stressfractuur
De pijn wordt bij belasten juist erger en gaat niet weg bij doorlopen. Knijpen in de zijkanten van het hielbeen doet pijn.

Het verschil is van buitenaf niet zeker te maken. Twijfelt u, of wordt hielpijn die u als hielspoor behandelt alleen maar erger, laat dan een arts kijken.

Hoe wordt een stressfractuur van het hielbeen vastgesteld?

De huisarts vraagt naar uw klachten en onderzoekt uw hiel. Bij een vermoeden volgt een röntgenfoto. In het begin is het breukje daarop vaak niet te zien: in onderzoek liet de eerste foto bij maar ongeveer 15 op de 100 mensen iets zien. Blijft het vermoeden, dan is een MRI- of CT-scan nodig. Dit onderzoek loopt via de huisarts of het ziekenhuis, niet via onze praktijk.

Hoe behandelt de arts een stressfractuur van het hielbeen?

Hoe lang duurt het voordat het breukje genezen is?

De bronnen noemen verschillende termijnen, en geen ervan is een belofte:

  • een vroeg ontdekt breukje heelt doorgaans in 2 tot 4 weken als u inspanning vermijdt; een gevorderd breukje duurt langer;
  • voor het hielbeen wordt gemiddeld 6 weken behandelen genoemd;
  • Thuisarts noemt bij een stressfractuur van het scheenbeen in elk geval 8 weken rust, en een herstel van weken tot maanden.

Uw arts vertelt u wat voor u geldt.

Wat kunt u zelf doen bij een stressfractuur van het hielbeen?

  • Stop met wat pijn doet tot een arts heeft gekeken. Loop niet door de pijn heen.
  • Maak een afspraak bij uw huisarts en vertel wat u de laatste weken anders bent gaan doen.
  • Fietsen of zwemmen belast de voeten minder dan lopen. Overleg bij een breukje met uw arts wat u mag.

Kunt u een stressfractuur van het hielbeen voorkomen?

Twee hardloopschoenen van achteren gezien op een houten vloer: links een versleten schoen met een platgelopen hiel, rechts een nieuwe schoen van hetzelfde model
  • Bouw een zware training langzaam op, in duur, zwaarte en aantal keren per week.
  • Vervang hardloopschoenen op tijd. Een overzichtsartikel noemt elke 300 tot 500 kilometer.
  • Zorg dat u genoeg eet. Bij vrouwelijke sporters met een eetprobleem en een uitblijvende menstruatie is de kans op een stressfractuur groter.

Wat kan de podotherapeut doen?

Eerlijk over het bewijs: voor zolen bij een stressfractuur van het hielbeen vonden wij geen onderzoek. Een overzichtsartikel noemt “passende zolen, als dat nodig is” als onderdeel van voorkomen, en zegt erbij dat een proef in het laboratorium waarin zolen de kracht op de voet verminderden, bij mensen niet is bevestigd. Een ander overzicht noemt een schokdempend hielkussen. Thuisarts noemt bij het scheenbeen dat speciale zolen kunnen helpen. Dat een zool het herstel helpt, is bij andere klachten de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar; voor deze breuk claimen wij dat niet.

Wanneer naar de arts?

Bij een vermoeden van een stressfractuur gaat u altijd eerst naar de huisarts. Maak op een werkdag een afspraak bij:

  • pijn in de hiel die bij belasten steeds erger wordt en niet zakt bij doorlopen;
  • pijn die er ook in rust of ’s nachts is;
  • pijn bij knijpen in de zijkanten van het hielbeen;
  • hielpijn die begon nadat u veel meer bent gaan lopen of sporten;
  • hielpijn bij botontkalking, een eetstoornis of een uitblijvende menstruatie.

Bel meteen als u na een val of sprong niet meer op de voet kunt staan. Dat is geen stressfractuur maar mogelijk een gewone breuk.

Veelgestelde vragen over een stressfractuur van het hielbeen

Kan ik een breukje in mijn hiel hebben zonder dat ik gevallen ben?

Ja. Een stressfractuur ontstaat door overbelasting, niet door een val.

Op de röntgenfoto was niets te zien. Is het dan geen breukje?

Niet zeker. In het begin is een stressfractuur op een foto vaak niet te zien. Bij blijvende klachten kan een MRI-scan nodig zijn.

Mag ik blijven lopen?

Vermijd wat pijn doet en overleg met uw arts. Soms zijn krukken nodig.

Heb ik gips nodig?

Dat verschilt. Sommige bronnen noemen gips, andere zeggen dat het zelden nodig is. Uw arts beslist.

Geneest het goed?

Meestal wel. Het hielbeen hoort bij de botten waar een stressfractuur doorgaans goed geneest.

Wanneer mag ik weer hardlopen?

Als u bij inspanning en bij drukken op de plek geen pijn meer heeft, en dan rustig opbouwen.

Helpen zolen of andere schoenen?

Daar is voor het hielbeen geen onderzoek naar. Schoenen op tijd vervangen wordt genoemd om het te voorkomen.

Is het hielspoor of een stressfractuur?

Hielspoor doet het meest pijn bij de eerste stappen en zakt daarna wat. Een stressfractuur wordt bij belasten erger. Bij twijfel beslist een arts, zo nodig met een scan.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Gezondheid en Wetenschap (België). Stressfracturen (opent in een nieuw tabblad). Laatst aangepast 27-7-2022.
  2. Wiegerinck JI, Oudhof B, Van Weert HCPM, Struijs PA. Hielpijn bij kinderen (opent in een nieuw tabblad). Huisarts Wet 2012;55(6):260-5.
  3. Kaiser PB, Guss D, DiGiovanni CW. Stress fractures of the foot and ankle in athletes (opent in een nieuw tabblad). Foot Ankle Orthop 2023;8(3).
  4. Choo YJ, Park CH, Chang MC. Rearfoot disorders and conservative treatment: a narrative review (opent in een nieuw tabblad). Ann Palliat Med 2020;9(5):3546-3552.
  5. Sormaala MJ e.a. Stress injuries of the calcaneus detected with magnetic resonance imaging in military recruits (opent in een nieuw tabblad). J Bone Joint Surg Am 2006;88:2237-42.
  6. Anderssen Ø, Engebretsen L, Larmo A. Stress fracture of the calcaneus (opent in een nieuw tabblad). Tidsskr Nor Laegeforen 2022.
  7. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een kleine breuk in mijn scheenbeen of kuitbeen door sporten of werken (opent in een nieuw tabblad). Laatst gewijzigd 5-11-2024.
  8. Thuisarts.nl (NHG). Pijn onder mijn voet (hielspoor) (opent in een nieuw tabblad). Laatst gewijzigd 21-4-2026.
  9. De Vries H. Behandeling van fasciitis plantaris (opent in een nieuw tabblad). Huisarts Wet 2019;62. DOI 10.1007/s12445-019-0167-y.

Verwante klachten