Wat is een inklemming in de enkel?

Uw enkelgewricht zit tussen het scheenbeen en het sprongbeen. Bij een inklemming komt daar iets tussen dat er niet hoort te knellen. Dat kan zijn:
- een botrandje dat aan de rand van het gewricht is gegroeid;
- zacht weefsel: een verdikt en geïrriteerd stukje van het gewrichtskapsel of littekenweefsel.
Artsen noemen het enkelimpingement. Omdat het vaak bij voetballers voorkomt, heet de inklemming aan de voorkant ook wel voetballersenkel.
Zit het aan de voorkant of aan de achterkant?

- Voorkant (het meest)
- Het weefsel of het botrandje raakt klem als u de voet naar u toe trekt. Dat gebeurt bij traplopen, rennen en schieten.
- Achterkant
- Hier raakt weefsel klem als u de voet ver strekt, zoals bij op de tenen staan. Vaak speelt een extra botje achter het sprongbeen mee, het os trigonum. In onderzoek heeft ongeveer 1 op de 10 mensen zo'n botje, meestal zonder er iets van te merken. De inklemming aan de achterkant komt vaak voor bij balletdansers, voetballers en hardlopers en heet ook wel ballerina-enkel.
Hoe voelt een inklemming in de enkel?

- pijn aan de voorkant van de enkel als u de voet optrekt, bij traplopen, rennen of schieten;
- of pijn aan de achterkant als u de voet strekt of op uw tenen staat;
- de enkel beweegt minder ver dan vroeger;
- de enkel kan dik zijn en stijf voelen;
- drukken op de plek van de inklemming doet herkenbaar pijn.
Hoe ontstaat een inklemming?

- Vaak verzwikken
- Na veel verzwikkingen kan het kapsel aan de voorkant dikker worden en kan littekenweefsel of extra bot ontstaan. Een enkel die lang instabiel blijft, is een van de oorzaken die artsen noemen.
- Steeds dezelfde klap
- Bij voetballers geeft het contact met de bal telkens een kleine beschadiging.
- Eén ongeluk
- Bijvoorbeeld als een voetballer met de voet in de grond schiet.
- Veel op de tenen staan
- Zoals bij ballet. Dat geeft de inklemming aan de achterkant.
Tussen het letsel en de eerste klachten zit vaak veel tijd, soms meer dan een jaar.
Hoe wordt een inklemming vastgesteld?

Een arts vraagt wanneer de pijn komt en drukt op de plek van de inklemming. Op een röntgenfoto is een botrandje te zien, maar ingeklemd zacht weefsel niet. Bij twijfel volgt een scan.
De podotherapeut maakt geen foto’s of scans. Wij kunnen dus niet vaststellen of er een botrandje zit. Wij onderzoeken hoe u staat en loopt en wat uw enkel daarbij te verduren krijgt.
Gaat een inklemming vanzelf over?
Dat hangt af van wat er klem zit. In een overzicht van 40 onderzoeken deed een behandeling zonder operatie het vooral goed bij lichte klachten door zacht weefsel; bij ongeveer 1 op de 4 mensen kwamen de klachten terug. Een botrandje verdwijnt niet vanzelf. Artsen kiezen pas voor een operatie als de klachten blijven ondanks een goede behandeling zonder operatie.
Wat kunt u zelf doen?
- Belast de enkel tijdelijk minder. Doe minder van wat de pijn uitlokt, zoals schieten, sprinten, diep hurken of op de tenen staan.
- Blijf wel bewegen binnen de pijngrens.
- Let op uw schoenen. Artsen noemen het aanpassen van schoenen als onderdeel van de behandeling, maar zeggen niet wat er dan aan moet veranderen.
- Ontstekingsremmende pijnstillers kunnen de rust ondersteunen. Overleg hierover met uw huisarts of apotheker.
Wat kan de arts doen?
- Fysiotherapie of manuele therapie.
- Tape.
- Een injectie in het gewricht, om de irritatie te verminderen. Het effect en hoe lang het aanhoudt, wisselen.
- Een kijkoperatie, als dit alles niet genoeg helpt. De arts haalt het geïrriteerde weefsel en een botrandje of het extra botje weg. In een ziekenhuisfolder is ongeveer 85 op de 100 mensen daarna tevreden, en krijgt ongeveer 1 op de 10 opnieuw klachten. Sporten kan volgens die folder meestal na drie maanden. Is er ook slijtage in het gewricht, dan zijn de uitkomsten minder goed.
Wat kan de podotherapeut doen?

Geen van de bronnen noemt de podotherapeut of zolen bij een inklemming in de enkel. Een botrandje of een extra botje krijgen wij niet weg.
Wij beginnen met een podotherapeutisch onderzoek. Dat is een gesprek over uw klacht, voelen waar de pijn zit, uw voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en uw schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren. Een voet zonder klachten behandelen wij in principe niet.
Vinden wij in het staan of lopen iets dat bij uw klacht past, dan kan een traject van 12 weken met zolen op maat volgen.
Het traject van 12 weken
De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.
U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.
Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.
U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.
Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.
Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.
Eerlijk over het bewijs: naar zolen bij een inklemming in de enkel vonden wij geen onderzoek. De bronnen noemen wel “het aanpassen van schoenen”, maar werken dat niet uit. Dat de zool het herstel helpt, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg. Blijft de enkel blokkeren of blijft de pijn, dan is de orthopeed de aangewezen weg.
Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?
Naar de praktijk kunt u zonder verwijzing. Probeer eerst 4 tot 6 weken minder te belasten. Wordt het niet beter of juist erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10, wacht dan niet.
Eerst naar de huisarts bij:
- een enkel die rood, dik en warm is, of koorts;
- niet op de voet kunnen staan;
- klachten na een val of een nieuwe verzwikking;
- een enkel die op slot schiet of blokkeert;
- pijn in de nacht die niet wijkt;
- krachtverlies of een doof gevoel in de voet.
Veelgestelde vragen over een inklemming in de enkel
Is een voetballersenkel hetzelfde als een inklemming?
Ja. Voetballersenkel is de gewone naam voor de inklemming aan de voorkant van de enkel.
Wat is een os trigonum?
Een extra botje achter het sprongbeen. Ongeveer 1 op de 10 mensen heeft het. Het kan klem raken als u de voet vaak ver strekt.
Mag ik blijven sporten?
Doe tijdelijk minder van wat de pijn uitlokt. De bronnen geven geen schema voor de opbouw; overleg bij twijfel met een fysiotherapeut of sportarts.
Gaat een botrandje vanzelf weg?
Nee. De pijn komt van het geïrriteerde weefsel dat tussen de botrandjes klem raakt.
Wanneer is een kijkoperatie nodig?
Als de klachten blijven ondanks een goede behandeling zonder operatie. Voor ons is opereren de laatste stap.
Hoe lang duurt het herstel na een kijkoperatie?
Na het weghalen van een inklemming mag u de enkel na een week steeds meer belasten. Sporten kan meestal na ongeveer drie maanden. Een vakdocument noemt voor sporters gemiddeld 7 weken na een ingreep aan de voorkant en 11 weken aan de achterkant.
Helpt een zool?
Dat is niet onderzocht. Een zool haalt de inklemming niet weg. In onze ervaring kan een zool de enkel bij het lopen ontlasten als wij bij het onderzoek iets in uw staan of lopen vinden dat bij de klacht past.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee, voor de praktijk niet. Voor een foto of scan hebt u wel een arts nodig.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- St. Antonius Ziekenhuis. Impingement van de enkel (opent in een nieuw tabblad). Code ORT 89-A.
- Amphia. Kijkoperatie van de enkel (arthroscopie) (opent in een nieuw tabblad), patiëntenfolder.
- mijnasz.nl. Anterieure impingement van de enkel (opent in een nieuw tabblad) (vakdocument met literatuurlijst).
- mijnasz.nl. Posterieur impingement (opent in een nieuw tabblad) (vakdocument met literatuurlijst).
- Yang M, Fei X, Li F, Du H. Systematic review of anterior ankle impingement (opent in een nieuw tabblad). Journal of Foot and Ankle Surgery 2026.
- Zong LZ, Feng Y, Bai DY. Arthroscopic treatment for anterior ankle impingement syndrome (opent in een nieuw tabblad). Frontiers in Surgery 2025.
- Ráfare AL e.a. Os trigonum: meta-analysis of its prevalence (opent in een nieuw tabblad). Surgical and Radiologic Anatomy 2024.
Hoe lang u het zelf probeert en wanneer u een afspraak maakt, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.
