Waar zit de pijn, en wat zegt dat?

De plek van de pijn wijst de weg. Het is geen diagnose: klachten bij de heup lijken op elkaar.
- In de lies
- In de lies, ook in bil en bovenbeen, soms tot de knie. Stijf en pijnlijk bij de eerste stappen na rust; na ongeveer 20 minuten bewegen minder. Erger aan het eind van een dag met veel lopen. Wat erbij past: artrose (slijtage) van de heup, vooral vanaf 45 jaar. Lees verder: Heupartrose.
- Aan de zijkant
- Aan de zijkant, op of rond het uitstekende bot. De pijn komt en gaat. Pijn bij drukken, bij liggen op die kant, bij lopen en traplopen. Wat erbij past: een geïrriteerde pees van de bilspieren of een ontstoken slijmbeurs, vooral bij vrouwen van 45 tot 65 jaar. Lees verder: Slijmbeursontsteking bij de heup, Overbelaste bilspier.
- In de bil
- In de bil, soms met uitstraling naar de achterkant van het been, tintelingen of een doof gevoel. Wat erbij past: een diepe bilspier die de grote beenzenuw prikkelt, of een beknelde zenuw in de rug. Lees verder: Pijn diep in de bil, Pijn onder in de rug.
Lees meerLees minder
Hoe vaak is het de zijkant? In een Amerikaans onderzoek onder ruim 3.000 mensen van 50 tot 79 jaar had 15 op de 100 vrouwen deze pijn aan één kant en nog eens ruim 8 op de 100 aan beide kanten. Bij mannen was dat ruim 6 en bijna 2 op de 100.
Komt het door lang staan?

Het Arboportaal noemt bij staand werk klachten aan rug, heupen, knieën en voeten. Langer dan een uur achter elkaar stilstaan telt daar als lang.
Het bewijs is voor de heup minder stevig dan voor de rug. Een overzicht van 49 onderzoeken vond een duidelijk verband tussen meer dan 4 uur staan per werkdag en klachten van de onderrug. Voor klachten aan de benen wezen de meeste onderzoeken dezelfde kant op, maar de schrijvers noemen dat niet beslist.
Wat dit voor u betekent: wissel staan af met lopen en zitten.
Kan het door een verschil in beenlengte komen?

Dat kan meespelen. Thuisarts schrijft bij pijn aan de zijkant van de heup: als uw benen niet even lang zijn, krijgt u in het langere been pijn aan de zijkant van de heup. Hoe u een verschil laat meten en wanneer een verhoging zin heeft, leest u op de pagina Beenlengteverschil.
Wat kunt u zelf doen?

- Blijf bewegen. Bij artrose van de heup adviseert Thuisarts elke dag ongeveer een half uur te bewegen. Wandelen, fietsen en zwemmen zijn goede keuzes. Ook bij pijn aan de zijkant: blijf bewegen, maar doe niet wat de pijn erger maakt.
- Doe het even rustiger aan met wat de pijn uitlokt. Bij pijn aan de zijkant zijn dat lange wandelingen en lang zitten of liggen.
- Lig niet op de pijnlijke kant.
- Val af bij overgewicht. Dat geeft minder druk op de heup.
- Wissel staan af met lopen en zitten.
- Een wandelstok kan helpen bij artrose.
- Pijnstillers genezen niets, maar kunnen de pijn dragelijk maken. Begin met paracetamol.
Wat helpt wel en wat helpt niet, volgens de bronnen?
- Bewegen en oefeningen voor de heupspieren
- Aangeraden bij artrose en bij pijn aan de zijkant. Bij pijn aan de zijkant is oefenen in onderzoek de eerste keus.
- Afvallen
- Aangeraden bij overgewicht.
- Een prik in de heup
- Bij pijn aan de zijkant kan de pijn 6 tot 12 weken minder zijn; het helpt niet bij iedereen. Na een jaar deed een groep die oefende het beter dan een groep die een prik kreeg.
- Zolen en speciale schoenen bij heupartrose
- Thuisarts: er is geen goed onderzoek dat laat zien dat ze helpen.
- Een zooltje bij een verschil in beenlengte
- Thuisarts noemt dit bij pijn aan de zijkant van de heup: een podotherapeut kan een zooltje maken, zodat u minder scheef loopt. Ook schoenen met goede steun worden genoemd.
- Glucosamine en andere middelen bij artrose
- Helpen volgens Thuisarts niet.
Wat kan de podotherapeut doen?

Een voet zonder klachten behandelen wij in principe niet. Bij heuppijn kijken wij of uw staan en lopen meespeelt.
Wij beginnen altijd met een podotherapeutisch onderzoek. Dat is een gesprek over de klacht, voelen waar de pijn zit, de voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en uw schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.
Vinden wij iets in het staan of lopen dat bij de pijn past, zoals een verschil in beenlengte, dan volgt meestal een traject van 12 weken met zolen op maat. De zool ondersteunt het staan en lopen en haalt belasting weg van het gebied dat niet herstelt.
Het traject van 12 weken
De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.
U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.
Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.
U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.
Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.
Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.
Eerlijk over het bewijs: het hangt af van de oorzaak. Bij pijn aan de zijkant van de heup met een verschil in beenlengte noemt Thuisarts het zooltje van de podotherapeut. Bij heupartrose zegt Thuisarts dat er geen goed onderzoek is dat inlegzolen of speciale schoenen helpen. Een overzicht uit 2023 over zolen en schoenen bij heuppijn vond 7 kleine onderzoeken met samen 266 mensen; de schrijvers noemen de zekerheid zeer laag tot laag, en het enige onderzoek met loting liet geen voordeel zien. Dat de zool het herstel helpt, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg.
Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?

Probeer het eerst vier tot zes weken zelf met de adviezen hierboven. Is de pijn dan niet duidelijk minder, of wordt zij erger, maak dan een afspraak. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10, wacht dan niet en maak meteen een afspraak. U hebt geen verwijzing nodig.
Bel direct uw huisarts of de huisartsenpost als u:
- na een val pijn in de heup heeft en niet meer op het been kunt staan of lopen, of als het been korter lijkt of naar buiten gedraaid ligt. Dat past bij een gebroken heup;
- naast pijn in bil of been plotseling minder kracht in het been heeft, niet meer kunt plassen, plas of ontlasting niet kunt ophouden, of een doof gevoel heeft rond de anus of de geslachtsdelen;
- koorts heeft met een heup die rood, dik en warm is.
Maak op een werkdag een afspraak bij de huisarts als:
- uw heup steeds stijver en pijnlijker wordt, of lopen steeds moeilijker gaat;
- u al meer dan 2 of 3 weken elke dag sterke pijnstillers nodig heeft;
- u ’s nachts veel pijn heeft die niet wegtrekt als u anders gaat liggen;
- de klachten ondanks de adviezen en pijnstillers niet minder worden of toenemen.
Veelgestelde vragen over heuppijn bij staan of lopen
Is heuppijn bij lopen altijd slijtage?
Nee. Slijtage geeft vooral pijn in de lies en stijfheid na rust. Pijn aan de zijkant komt meestal van een pees of slijmbeurs. Pijn in de bil kan ook uit de rug komen.
Waarom krijg ik pijn na een lange wandeling?
Bij artrose kan veel lopen de pijn aan het eind van de dag erger maken. Bij pijn aan de zijkant van de heup lokken lange wandelingen de pijn ook uit.
Waarom doet het pijn als ik op mijn zij lig?
Dat hoort bij pijn aan de zijkant van de heup: u ligt dan op de plek die geïrriteerd is. Lig liever niet op die kant.
Kan lang staan op het werk heuppijn geven?
Het Arboportaal noemt klachten aan de heupen bij staand werk. Het bewijs is voor de onderrug duidelijker dan voor de heup.
Moet ik rust nemen?
Nee, blijven bewegen is juist goed. Doe alleen tijdelijk minder van wat de pijn uitlokt.
Welke oefeningen helpen?
Oefeningen die de spieren rond de heup sterker maken. Een fysiotherapeut of oefentherapeut kan ze voordoen. Op deze pagina staan geen oefeningen: zij hangen af van de oorzaak.
Helpen zolen bij heuppijn?
Dat hangt af van de oorzaak, en het is weinig onderzocht. Bij een verschil in beenlengte noemt Thuisarts een zooltje. Bij heupartrose is er geen goed onderzoek dat zolen helpen.
Moet er een foto gemaakt worden?
Dat beslist de arts. Bij deze pagina past geen algemeen advies; zie de pagina Heupartrose voor wat de huisarts doet.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- Thuisarts.nl. Ik heb artrose in mijn heup (opent in een nieuw tabblad), gewijzigd 5-11-2025.
- Thuisarts.nl. Ik heb pijn aan de zijkant van mijn heup (trochantair pijnsyndroom) (opent in een nieuw tabblad), gewijzigd 16-7-2026; gebaseerd op het boek Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk.
- Thuisarts.nl. Ik heb een gebroken heup (opent in een nieuw tabblad), gewijzigd 29-8-2018.
- Thuisarts.nl. Ik heb een rug-hernia (opent in een nieuw tabblad), gewijzigd 25-8-2026.
- Arboportaal (ministerie van SZW). Staand werk (opent in een nieuw tabblad).
- Coenen P e.a. Associations of occupational standing with musculoskeletal symptoms: a systematic review with meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Br J Sports Med 2018.
- Segal NA e.a. Greater trochanteric pain syndrome: epidemiology and associated factors (opent in een nieuw tabblad). Arch Phys Med Rehabil 2007.
- Kinsella R e.a. Effects of foot orthoses and footwear interventions on impairments and quality of life in people with hip pain: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Musculoskeletal Care 2023.
- Mellor R e.a. Education plus exercise versus corticosteroid injection use versus a wait and see approach on global outcome and pain from gluteal tendinopathy (opent in een nieuw tabblad). BMJ 2018;361:k1662.
- Kjeldsen T e.a. Exercise compared to a control condition or other conservative treatment options in patients with greater trochanteric pain syndrome: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Physiotherapy 2024.
- Hunter J e.a. Do posted foot orthoses alter hip biomechanics and pain during walking in women with greater trochanteric pain syndrome? (opent in een nieuw tabblad). Gait Posture 2023.
- “Gluteus tendinopathie (opent in een nieuw tabblad)”, document op mijnasz.nl.
- Noordwest Ziekenhuisgroep, Pijncentrum. Behandeling van het Diepe Gluteale Syndroom (opent in een nieuw tabblad) (folder).
- Gezondheid en Wetenschap (België). Pijn in de lies (opent in een nieuw tabblad), 7-12-2018.
Hoe lang u het zelf probeert en wanneer u een afspraak maakt bij onze praktijk, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.
