Lage rugpijn door stand of looppatroon: wat is ervan waar?

Lage rugpijn is pijn tussen de onderste ribben en de bilplooi. Bijna iedereen krijgt het een keer: 5 tot 8 op de 10 volwassenen. Meestal is geen duidelijke oorzaak te vinden en gaat de pijn vanzelf over.

Vaak wordt gezegd dat rugpijn door de voeten komt. Het onderzoek is daar voorzichtiger over: de vorm van de voet hangt niet duidelijk samen met rugpijn. Zolen voorkomen rugpijn niet.

Bij rugpijn die al lang duurt, lieten kleine onderzoeken met zolen op maat wel minder pijn zien, vooral op korte termijn.

De onderrug, het bekken en de benen tot onder de knieën van achteren in 3D: de lendenwervels gloeien zacht rood

Wat is lage rugpijn?

De onderrug van opzij in 3D: vijf lendenwervels met tussenwervelschijven, het heiligbeen en de lange rugspieren, met het gebied tussen de onderste ribben en de bilplooi licht uitgelicht

Lage rugpijn is pijn in het stuk van uw rug tussen de onderste ribben en de bilplooien. De pijn kan uitstralen naar een bil of een been.

De pijn kan plotseling beginnen of langzaam erger worden. Meestal is niet duidelijk waar de pijn vandaan komt. Artsen denken dat spieren, banden, botten en zenuwen onder in de rug tijdelijk niet goed samenwerken. Er is dan niets stuk, en meestal is er geen hernia.

Artsen noemen dit gewone rugpijn. Vroeger heette het aspecifieke lage rugpijn; de richtlijn voor fysiotherapeuten raadt dat woord nu af.

Hoe vaak komt het voor?

  • Van de volwassenen krijgt 50 tot 80 op de 100 minstens één keer in het leven lage rugpijn.
  • In 2017 kwamen in Nederland bijna 900.000 mensen met nieuwe lage rugpijn bij de huisarts.
  • Het komt vaak terug: binnen een jaar na herstel krijgt een tot twee op de drie mensen opnieuw klachten. Thuisarts zegt: meer dan de helft.

Komt lage rugpijn door uw voeten of uw manier van lopen?

Wat het grootste onderzoek vond
In een Amerikaans bevolkingsonderzoek bij 1930 volwassenen is gekeken naar de vorm van de voet (plat, gewoon of hol) en naar hoe de voet bij het lopen afwikkelt. De vorm van de voet hing niet samen met lage rugpijn. Bij vrouwen met een voet die tijdens het lopen naar binnen kantelt, kwam rugpijn wel wat vaker voor: de kans was ongeveer anderhalf keer zo groot. Bij mannen was dat verband er niet. Dit onderzoek is op één moment gedaan. Het laat een verband zien, geen oorzaak.
Wat een overzicht van de onderzoeken zegt
Er zijn meerdere onderzoeken die een verband zien tussen een sterk naar binnen kantelende voet en rugpijn, maar de rol van voetstand en beenlengte is volgens de schrijvers “onvoldoende onderzocht”.
Wat de richtlijnen noemen
Thuisarts en de richtlijn voor fysiotherapeuten noemen de voeten, de stand of de manier van lopen niet als oorzaak. Zij noemen wel: overgewicht, roken, veel stress, zwaar werk, veel tillen, veel buigen en draaien, lang autorijden en eerdere rugpijn.

En een verschil in beenlengte of een scheef bekken? Daarover staan aparte pagina’s: Beenlengteverschil en Bekkenscheefstand. Kort: een klein verschil heeft bijna iedereen, en een scheef bekken hing in onderzoek niet duidelijk samen met rugpijn.

Hoe herkent u gewone lage rugpijn?

  • pijn onder in de rug, soms tot in de bil;
  • de pijn wordt erger bij bepaalde bewegingen of houdingen;
  • de rug voelt stijf;
  • u bent verder niet ziek.

Laat direct een arts kijken bij de signalen onder Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?

Gaat lage rugpijn vanzelf over?

Meestal wel. Volgens Thuisarts is de pijn binnen vier weken meestal minder. De richtlijn voor fysiotherapeuten is preciezer: na één maand is ongeveer een kwart van de mensen helemaal hersteld, na drie maanden ongeveer de helft. Daarna gaat het herstel langzamer.

De pijn komt vaak terug. Ook dan gaat het meestal weer vanzelf over.

De kans dat de pijn lang blijft is groter bij veel pijn, bij pijn die naar het been uitstraalt, bij eerdere rugpijn, bij somberheid of stress, bij angst om te bewegen en bij zwaar werk.

Wat kunt u zelf doen?

Iemand in een donkere broek en donkere platte schoenen loopt van achteren gezien over een verhard pad in een park, van heup tot voet in beeld

Wat u de eerste dagen doet als het er plotseling in schiet, staat op de pagina Overbelasting van de onderrug. Tips voor lang staan staan op de pagina Rugklachten bij lang staan of lopen.

  • Blijf bewegen, ook als het pijn doet. Met bewegen maakt u niets kapot.
  • Beweeg elke dag ongeveer een half uur, bijvoorbeeld wandelen of fietsen.
  • Zit niet te lang stil. Sta regelmatig op.
  • Ga overdag niet in bed liggen.
  • Draag het liefst platte schoenen. Volgens Thuisarts helpt dat om goed te staan en komt er minder druk op de rug.
  • Houd uw rug warm en probeer stress te verminderen.
  • Pijnstillers maken het herstel niet sneller, maar kunnen helpen om te blijven bewegen. Paracetamol is de eerste keus.
  • Oefeningen kunnen de rug soepeler en sterker maken. Thuisarts heeft twaalf oefeningen met video.

Helpen zolen bij lage rugpijn?

Voorkomen zolen rugpijn?
Nee. Een Cochrane-overzicht (2007; zes proeven, drie over voorkomen met 2061 deelnemers): “sterk bewijs dat inlegzolen niet effectief zijn om rugpijn te voorkomen”. Een overzicht uit 2014 (zes proeven over voorkomen, 2379 deelnemers): geen aantoonbaar effect. Een overzicht uit 2016 van alle manieren om rugpijn te voorkomen: zolen beschermen niet; oefenen, samen met uitleg, wel.
Helpen zolen als u al rugpijn heeft?
Onzeker, met voorzichtig gunstige signalen. Cochrane 2007: “het bewijs laat geen conclusie toe”. Overzicht 2014 (vijf proeven, 293 deelnemers): geen aantoonbaar effect, “onvoldoende bewijs”. Overzicht 2020 (veertien proeven): matig bewijs dat zolen op maat bij langdurige rugpijn pijn en beperkingen verminderen, vergeleken met geen zool. Overzicht 2026 (zeven proeven, 423 deelnemers): minder pijn en minder beperkingen, maar de bewijskwaliteit is laag; voor kant-en-klare zolen was er geen aantoonbaar effect op pijn.
Hoe lang hield het effect aan?
In de grootste proef (225 mensen met rugpijn van drie maanden of langer) hadden mensen met zolen op maat na zes weken minder pijn dan mensen op de wachtlijst. Na twaalf weken en later was het verschil niet meer aantoonbaar. De vergelijking was met niets doen, niet met een nepzool.
En bij een voet die naar binnen kantelt?
In een Spaanse proef (101 mensen met langdurige rugpijn en naar binnen kantelende voeten) gaf een zool op maat na vier weken minder pijn dan een nepzool. De proef duurde kort. Een overzicht van vier zulke proeven (268 mensen) komt tot dezelfde richting.
Kan een zool rugpijn geven?
Het Cochrane-overzicht noemt beperkt bewijs dat zolen rugpijn verlichten “of de pijn verplaatsen naar de benen”.
Platte schoenen
Aangeraden door Thuisarts.

Wat kan de podotherapeut doen?

Een podotherapeut onderzoekt de voeten van een patiënt

Thuisarts en de richtlijn voor fysiotherapeuten noemen de podotherapeut en zolen bij lage rugpijn niet. Zij noemen de huisarts en de fysiotherapeut of oefentherapeut.

Een voet zonder klachten moet in principe ook niet behandeld worden. Bij gewone rugpijn die binnen een paar weken zakt, hebt u ons niet nodig.

Blijft de rugpijn terugkomen, vooral bij staan of lopen, dan kijken wij of uw voeten en uw manier van lopen daarin meespelen. Wij beginnen met een podotherapeutisch onderzoek: een gesprek over de klacht, voelen waar de pijn zit, de voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en de schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.

Vinden wij iets in het staan of lopen dat bij uw klacht past, dan volgt meestal een traject van 12 weken met zolen op maat.

Het traject van 12 weken

  1. De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.

  2. U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.

  3. Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.

  4. U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.

  5. Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.

  6. Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.

Eerlijk over het bewijs: zolen voorkomen rugpijn niet; daar is sterk bewijs voor. Voor zolen als behandeling van rugpijn die al lang duurt, is het bewijs gemengd: oudere overzichten vonden geen aantoonbaar effect, nieuwere vonden minder pijn op korte termijn, met lage bewijskwaliteit. In de grootste proef was het verschil na twaalf weken niet meer aantoonbaar. Dat de zool het herstel helpt, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg.

Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?

Bel direct de huisarts of de huisartsenpost bij rugpijn samen met:

  • niet kunnen plassen terwijl u wel moet, of plas of ontlasting niet kunnen ophouden;
  • minder gevoel rond de anus of de geslachtsdelen;
  • plotseling minder kracht in een been;
  • plotseling heel erge rug- en buikpijn;
  • duizelig zijn met zweten of het gevoel flauw te vallen.

Maak een afspraak bij de huisarts bij:

  • rugpijn na een val;
  • rugpijn terwijl u kanker heeft of heeft gehad;
  • u bent kleiner of krommer geworden;
  • pijn na een operatie of prik in de rug die na twee weken niet over is;
  • koorts samen met rugpijn;
  • pijn in de nacht die niet wijkt.

Veelgestelde vragen over lage rugpijn en de voeten

Krijg ik rugpijn van platvoeten?

Dat is niet aangetoond. In het grootste onderzoek hing de vorm van de voet niet samen met rugpijn.

En van doorgezakte voeten of naar binnen kantelen bij het lopen?

Bij vrouwen kwam rugpijn dan wat vaker voor; bij mannen niet. Het is een verband, geen bewezen oorzaak.

Helpen steunzolen tegen rugpijn?

Om rugpijn te voorkomen niet. Bij rugpijn die al lang duurt, kan een zool op maat de pijn op korte termijn verminderen; het bewijs daarvoor is zwak.

Is een zool op maat beter dan een kant-en-klare zool?

In het nieuwste overzicht was er voor kant-en-klare zolen geen aantoonbaar effect op pijn. Het gaat om weinig onderzoek.

Ik heb nieuwe zolen en nu rugpijn. Kan dat?

Een overzicht noemt de mogelijkheid dat zolen pijn verplaatsen. Neem contact op met wie de zolen maakte; bij ons bent u tijdens het traject welkom voor een aanpassing.

Moet ik rust nemen?

Nee. Blijf bewegen en ga overdag niet in bed liggen.

Hoe lang duurt lage rugpijn?

Meestal is de pijn binnen vier weken minder. Na drie maanden is ongeveer de helft van de mensen helemaal hersteld.

De pijn straalt uit naar mijn been. Wat nu?

Uitstraling kan bij gewone rugpijn horen. Bij minder kracht in een been of problemen met plassen belt u direct de huisarts.

Naar de fysiotherapeut of naar de podotherapeut?

De richtlijnen noemen bij rugpijn de fysiotherapeut of oefentherapeut. Bij ons bent u aan het goede adres als u wilt weten of uw voeten of uw manier van lopen meespelen. Wij verwijzen door als dat beter past.

Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb pijn in mijn onderrug, hoe komt het en wat helpt? (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 15 juni 2026.
  2. Thuisarts.nl (NHG). De pijn in mijn onderrug duurt langer dan 1 maand (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 15 juni 2026.
  3. Thuisarts.nl (NHG). Ik ga oefeningen doen om mijn rug soepeler te maken (stap 1 bij rugpijn) (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 24 september 2026.
  4. KNGF-richtlijn Lage rugpijn en lumbosacraal radiculair syndroom (opent in een nieuw tabblad) (2021), Algemene informatie en Therapeutisch proces.
  5. Menz HB e.a. Foot posture, foot function and low back pain: the Framingham Foot Study (opent in een nieuw tabblad). Rheumatology 2013;52:2275-82.
  6. Kendall JC e.a. Foot posture, leg length discrepancy and low back pain: their relationship and clinical management using foot orthoses, an overview (opent in een nieuw tabblad). Foot 2014;24:75-80.
  7. Sahar T e.a. Insoles for prevention and treatment of back pain (opent in een nieuw tabblad). Cochrane Database of Systematic Reviews 2007;(4):CD005275.
  8. Chuter V e.a. The effectiveness of shoe insoles for the prevention and treatment of low back pain (opent in een nieuw tabblad). BMC Musculoskeletal Disorders 2014;15:140.
  9. Steffens D e.a. Prevention of low back pain: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). JAMA Internal Medicine 2016;176:199-208.
  10. Kong L e.a. The effects of shoes and insoles for low back pain: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Research in Sports Medicine 2020;28:572-87.
  11. Lin Z e.a. Effect of foot orthoses on pain and disability in patients with low back pain: a meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Disability and Rehabilitation 2026;48:629-45.
  12. Cambron JA e.a. Shoe orthotics for the treatment of chronic low back pain: a randomized controlled trial (opent in een nieuw tabblad). Archives of Physical Medicine and Rehabilitation 2017;98:1752-62.
  13. Castro-Méndez A e.a. Custom-made foot orthoses as non-specific chronic low back pain and pronated foot treatment (opent in een nieuw tabblad). International Journal of Environmental Research and Public Health 2021;18:6816.
  14. Alam MF e.a. Effects of physical interventions on pain and disability in chronic low back pain with pronated feet: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Physiotherapy Theory and Practice 2025;41:390-404.

Hoe lang u het zelf probeert en wanneer u een afspraak bij ons maakt, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.

Verwante klachten