Wat merkt u?
- Pijn, stijfheid of een moe gevoel onder in de rug na een tijd staan. In een proef waarin mensen twee uur stonden, leken die klachten op gewone lage rugpijn.
- Het wordt minder als u gaat zitten, even loopt of van houding wisselt.
- Bij sommige mensen komt de pijn bij lopen, vooral na een langer stuk.
- Soms voelt u het ook in de billen of de benen.
Dit is een klacht, geen ziekte. Hieronder leest u wat erachter kan zitten.
Hoe vaak komt het voor?
- In een optelling van 49 onderzoeken met ruim 88.000 werkenden hadden mensen die meer dan vier uur per werkdag staan vaker klachten aan de onderrug: de kans was ongeveer 30 procent groter. De onderzoekers noemen hun conclusie zelf voorlopig, omdat er weinig goede onderzoeken zijn die mensen in de tijd volgen.
- De Gezondheidsraad rekende uit dat de kans op lage rugklachten met elk uur staan toeneemt: van 13 op de 100 werkenden per jaar zonder staand werk tot bijna 24 op de 100 bij vier uur staan per dag. Een veilige grens kon de raad niet vaststellen.
- In een klein onderzoek stonden 19 gezonde mensen twee uur achter elkaar. Elf van hen kregen in die tijd rugpijn.
Wat kan het zijn?

1. Gewone rugpijn die opspeelt bij staan. Dit is verreweg het vaakst. Er is geen duidelijke oorzaak in de rug te vinden; spieren, banden, botten en zenuwen werken tijdelijk niet goed samen. Bij lang stilstaan beweegt de onderrug weinig. In het onderzoek hierboven hielp het om elke 25 minuten 5 minuten te lopen: toen kreeg nog maar een kwart van de mensen rugpijn.

2. Een vernauwd wervelkanaal. Het wervelkanaal wordt bij het ouder worden nauwer. Daardoor kan er druk komen op de zenuwen naar de benen. De klachten beginnen meestal na het 60e jaar. U herkent het zo:
- pijn of een zwaar gevoel in de benen, soms in één been, na een tijd lopen of staan;
- soms tintelingen, minder gevoel of minder kracht;
- de meeste mensen hebben ook rugpijn;
- het wordt minder bij zitten, voorover buigen en fietsen;
- de klachten verdwijnen binnen 15 minuten nadat u gaat zitten.
Dit bespreekt u met de huisarts. Die weet meestal na vragen en lichamelijk onderzoek of het hiervan komt.
3. Het SI-gewricht. Pijn laag in de rug en in de bil, meestal aan één kant, met moeite met lang staan, lopen of zitten. Zie de pagina Pijn onder in de rug (SI-gewricht).
Lees meerLees minder
En een scheef bekken of een verschil in beenlengte? Een oude, veel aangehaalde onderzoeker schreef dat een beenlengteverschil op zichzelf geen rugpijn geeft, tenzij iemand steeds lang moet staan of lopen, bijvoorbeeld op het werk of in het leger. Dat is zijn opvatting, door ons gelezen in een overzichtsartikel, en geen uitkomst van een proef. Zie de pagina’s Beenlengteverschil en Bekkenscheefstand.
Waardoor krijgt u rugpijn van lang staan?

Dat is niet precies bekend. De onderzoekers van de loopproef denken dat de onderrug bij stilstaan te lang in dezelfde stand blijft, en dat lopen de rug telkens even laat bewegen.
Voor het idee dat de stand van de voeten de oorzaak is, is weinig bewijs. In een groot bevolkingsonderzoek hing de vorm van de voet niet samen met rugpijn; alleen bij vrouwen met een voet die bij het lopen naar binnen kantelt, kwam rugpijn wat vaker voor. Meer hierover op de pagina Lage rugpijn door stand of looppatroon.
Gaat het vanzelf over?
Gewone rugpijn is volgens Thuisarts binnen vier weken meestal minder, en komt vaak terug. Staat u elke dag lang, dan komt de klacht op die dagen makkelijk terug; daarover geven de bronnen geen cijfers.
Bij een vernauwd wervelkanaal blijven de klachten bij de meeste mensen na een tijd ongeveer gelijk.
Wat kunt u zelf doen?
Als u lang moet staan
- Wissel af. Loop elke 25 minuten een paar minuten, of ga even zitten.
- Sta op een zachtere ondergrond of draag een schoen met een dempende zool. Dat geeft minder ongemak en vermoeidheid bij staand werk.
- Draag het liefst platte schoenen.
- Bespreek het op uw werk. Denkt u dat de rugpijn door het werk komt, overleg dan met uw werkgever en de bedrijfsarts hoe u kunt blijven werken.

Als lopen pijn doet
- Blijf lopen. Wandelen is een van de adviezen bij rugpijn. Met bewegen maakt u niets kapot.
- Bouw het op: begin met een afstand die goed gaat en doe er elke week iets bij.
- Krijgt u ook pijn of een zwaar gevoel in de benen dat bij zitten zakt, bespreek het met de huisarts.
Altijd
- Beweeg elke dag ongeveer een half uur.
- Oefeningen kunnen de rug soepeler en sterker maken; zie de pagina Overbelasting van de onderrug en de video’s van Thuisarts.
Wat helpt wel en wat helpt niet, volgens de bronnen?
- Staan afwisselen met lopen
- In een kleine proef (19 mensen, twee uur staan) kreeg 58 procent rugpijn zonder pauzes en 26 procent met elke 25 minuten 5 minuten lopen. Klein en kort.
- Zachte vloer of dempende zool bij staand werk
- Overzicht van tien onderzoeken: matig bewijs voor minder ongemak en vermoeidheid; beperkt bewijs dat een zool iets beter is dan een mat. Het gaat om dempende zolen, niet om zolen op maat die de stand veranderen, en om ongemak, niet om rugpijn in het bijzonder.
- Wandelen
- Bij langdurige rugpijn werkt wandelen even goed als andere oefentherapie. Een wandelprogramma na herstel stelde een nieuwe periode van rugpijn uit: de helft had na 208 dagen weer klachten, tegen 112 dagen zonder programma. In de wandelgroep waren er wel meer klachten aan benen en voeten.
- Zolen om rugpijn te voorkomen
- Werkt niet. Een Cochrane-overzicht spreekt van sterk bewijs; een nieuwer overzicht komt tot hetzelfde.
- Zolen op maat bij rugpijn die al lang duurt
- Gemengd. Het nieuwste overzicht (zeven proeven, 423 mensen) vond minder pijn en minder beperkingen, met lage bewijskwaliteit. Het volledige overzicht staat op de pagina Lage rugpijn door stand of looppatroon.
- Minder uren staan
- De kans op rugklachten neemt toe met elk uur staan; een veilige grens is niet vast te stellen.
- Bij een vernauwd wervelkanaal
- Oefeningen voor buik- en rugspieren en een betere houding bij staan en zitten; pijnstillers in overleg; een operatie alleen bij erge klachten. Thuisarts noemt geen zolen.
Wat kan de podotherapeut doen?

Thuisarts en de richtlijn voor fysiotherapeuten noemen de podotherapeut en zolen bij rugklachten niet.
Een voet zonder klachten moet in principe ook niet behandeld worden. Gaat de rugpijn weg als u wat vaker afwisselt, dan hebt u ons niet nodig.
Blijft de rugpijn bij staan of lopen terugkomen, dan kijken wij of uw voeten en uw manier van staan en lopen daarin meespelen. Wij beginnen met een podotherapeutisch onderzoek: een gesprek over de klacht, voelen waar de pijn zit, de voeten bekijken op een glasplaat met spiegel, kijken hoe u loopt en de schoenen nakijken. Daarna hoort u wat wij zien en wat wij adviseren.
Vinden wij iets in het staan of lopen dat bij uw klacht past, dan volgt meestal een traject van 12 weken met zolen op maat. De zool is bedoeld om het staan en lopen te ondersteunen en de belasting te verminderen, zodat de klacht makkelijker kan herstellen.
Het traject van 12 weken
De zolen worden op maat gemaakt. Na ongeveer 2 weken komen ze bij u thuis.
U went er in hoogstens 2 weken aan, door ze elke dag wat langer te dragen.
Daarna draagt u de zolen 8 weken de hele dag. Bij heftige klachten ook thuis.
U krijgt rek- en strekoefeningen mee, en tips om het herstel de ruimte te geven.
Tussendoor bent u welkom voor een controle of een aanpassing van de zool.
Na 12 weken bekijken wij hoeveel de klachten zijn afgenomen. Is dat niet genoeg, dan passen wij de behandeling aan of verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar de fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor of orthopeed.
Past het beeld bij een vernauwd wervelkanaal of bij een van de alarmsignalen hieronder, dan verwijzen wij u naar de huisarts.
Eerlijk over het bewijs: zolen voorkomen rugpijn niet; daar is sterk bewijs voor. Een dempende zool of zachte vloer geeft bij staand werk minder ongemak en vermoeidheid; dat is matig bewijs en gaat niet over zolen op maat. Voor zolen op maat bij rugpijn die al lang duurt, vonden nieuwere overzichten minder pijn op korte termijn, met lage bewijskwaliteit. Onderzoek naar zolen op maat bij mensen met rugpijn die juist bij staan of lopen komt, vonden wij niet. Dat de zool het herstel helpt, is de ervaring van onze praktijk uit bijna 18 jaar, geen uitkomst van onderzoek. Soms is een zool alleen niet genoeg.
Wanneer naar de praktijk, en wanneer eerst naar de arts?
Probeer het eerst zelf. Vier tot zes weken afwisselen, bewegen en opbouwen.
Maak een afspraak bij ons als de rugpijn bij staan of lopen na vier tot zes weken niet beter is of erger wordt. Geeft u de pijn een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10, wacht dan niet. U hebt geen verwijzing nodig.
Thuisarts zegt het anders: is de pijn na één maand niet minder, maak dan een afspraak bij de huisarts.
Bel direct de huisarts of de huisartsenpost bij rugpijn samen met:
- niet kunnen plassen terwijl u wel moet, of plas of ontlasting niet kunnen ophouden;
- minder gevoel rond de anus of de geslachtsdelen;
- plotseling minder kracht in een been;
- plotseling heel erge rug- en buikpijn;
- duizelig zijn met zweten of het gevoel flauw te vallen.
Maak een afspraak bij de huisarts bij:
- pijn of een zwaar gevoel in de benen bij lopen of staan dat bij zitten zakt, vooral als u ouder bent dan 60;
- tintelingen, minder gevoel of minder kracht in voeten of benen;
- rugpijn na een val;
- rugpijn terwijl u kanker heeft of heeft gehad;
- u bent kleiner of krommer geworden;
- koorts samen met rugpijn;
- pijn in de nacht die niet wijkt.
Veelgestelde vragen over rugklachten bij staan of lopen
Waarom krijg ik rugpijn als ik lang sta?
Dat is niet precies bekend. Waarschijnlijk blijft de onderrug bij stilstaan te lang in dezelfde stand. Regelmatig even lopen hielp in onderzoek.
Is staand werk slecht voor de rug?
Wie meer dan vier uur per dag staat, heeft ongeveer 30 procent meer kans op lage rugklachten. De kans neemt toe met elk uur.
Hoe lang mag ik achter elkaar staan?
Een veilige grens is niet vast te stellen, zegt de Gezondheidsraad. In een kleine proef hielp het om elke 25 minuten 5 minuten te lopen.
Helpt een mat of een zachte zool?
Bij staand werk geeft een zachte ondergrond of dempende zool minder ongemak en vermoeidheid.
Helpen steunzolen tegen rugpijn bij staan?
Om rugpijn te voorkomen niet. Of een zool op maat helpt bij rugpijn die juist bij staan komt, is niet onderzocht; bij langdurige rugpijn in het algemeen is het bewijs gemengd.
Moet ik minder gaan lopen?
Nee. Wandelen wordt bij rugpijn aangeraden en helpt een nieuwe periode van rugpijn uitstellen.
Ik krijg bij lopen ook pijn in mijn benen en moet steeds even zitten. Wat is dat?
Dat kan een vernauwd wervelkanaal zijn, vooral na het 60e jaar. De klachten zakken dan binnen een kwartier als u zit. Bespreek het met uw huisarts.
Waarom gaat fietsen wel goed en lopen niet?
Bij een vernauwd wervelkanaal worden de klachten minder bij zitten, voorover buigen en fietsen.
Komt het door mijn voeten?
Dat is niet aangetoond. Lees de pagina Lage rugpijn door stand of looppatroon.
Staat uw vraag er niet bij? Bel 085 02 90 556 of bekijk alle vragen en antwoorden.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb pijn in mijn onderrug, hoe komt het en wat helpt? (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 15 juni 2026.
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een vernauwing van het wervelkanaal (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 18 augustus 2026.
- Thuisarts.nl (NHG). De pijn in mijn onderrug duurt langer dan 1 maand (opent in een nieuw tabblad). Gewijzigd 15 juni 2026.
- KNGF-richtlijn Lage rugpijn en lumbosacraal radiculair syndroom (opent in een nieuw tabblad) (2021).
- Gezondheidsraad. Staand, geknield en gehurkt werken (opent in een nieuw tabblad) (advies 2011/41), 23 december 2011.
- Coenen P e.a. Associations of occupational standing with musculoskeletal symptoms: a systematic review with meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Br J Sports Med 2018.
- Gallagher KM e.a. Walking breaks can reduce prolonged standing induced low back pain (opent in een nieuw tabblad). Hum Mov Sci 2019;66:31-7.
- Sorensen CJ e.a. Validity of a paradigm for low back pain symptom development during prolonged standing (opent in een nieuw tabblad). Clin J Pain 2015;31:652-9.
- Speed G e.a. The effect of cushioning materials on musculoskeletal discomfort and fatigue during prolonged standing at work: a systematic review (opent in een nieuw tabblad). Appl Ergon 2018.
- Sahar T e.a. Insoles for prevention and treatment of back pain (opent in een nieuw tabblad). Cochrane Database Syst Rev 2007;(4):CD005275.
- Steffens D e.a. Prevention of low back pain: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). JAMA Intern Med 2016;176:199-208.
- Pocovi NC e.a. WalkBack: an individualised, progressive walking and education intervention for the prevention of low back pain recurrence (opent in een nieuw tabblad). Lancet 2024;404:134-44.
- Vanti C e.a. The effectiveness of walking versus exercise on pain and function in chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Disabil Rehabil 2019;41:622-32.
- Menz HB e.a. Foot posture, foot function and low back pain: the Framingham Foot Study (opent in een nieuw tabblad). Rheumatology 2013;52:2275-82.
- Lin Z e.a. Effect of foot orthoses on pain and disability in patients with low back pain: a meta-analysis (opent in een nieuw tabblad). Disabil Rehabil 2026;48:629-45.
- Knutson GA. Anatomic and functional leg-length inequality: a review and recommendation for clinical decision-making. Part I (opent in een nieuw tabblad). Chiropr Osteopat 2005;13:11.
Hoe lang u het zelf probeert en wanneer u een afspraak bij ons maakt, is het advies van onze praktijk. Dat komt niet uit deze bronnen.
